عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٠٧ - ٢- بنای بقعه و بازسازی آن از عصر مغول تا پایان صفویه

سلسله حمدانیان، که نقش مؤثری در جهاد با بیزانس و مسیحیان در آزاد سازی بیت المقدس ایفا کرد، شخصاً با سپاهیانش به کربلا آمد و پس از محاصره خفاجه، او را به قتل رساند و امنیت مردم را برقرار و خسارت و زیان‌های وارده به شهر و حائر حسین را جبران کرد. [١] ٣١٧ در دوران خلیفه الناصر لدین اللَّه عباسی، وزیر شیعی او مؤید الدین محمد قمی، بنایی را که ابن سهلان ساخته بود تزیین و بخشی از آن را در ٦٢٠ ق تعمیر کرد. او صندوق چوبی بر روی قبر قرار داد و آن را با پارچه‌های زیبا و حریر پوشاند و دیوارهای حرم و رواق‌ها را با چوب ساج تزیین کرد. [٢] ٣١٨ ٢- بنای بقعه و بازسازی آن از عصر مغول تا پایان صفویه

با تهاجم هولاکو خان مغول به بغداد، خلافت عباسی در ٦٥٦ ق بر افتاد. مغول‌ها در آن تهاجم، حرمت مکان‌ها و شهرهای مقدس را حفظ کرده و هیچ تعرضی نسبت به آن‌ها انجام ندادند. بنایی که ابن سهلان در ابتدای قرن پنجم ساخته بود تا پایان قرن هشتم هم‌چنان استواری و استحکام خود را حفظ کرد. و حدود سه قرن، بدون آن که بازسازی جدّی بر روی آن صورت بگیرد، هم‌چنان پا برجا ماند.
حدود یک سده پس از هجوم مغول‌ها، در ٧٦٧ ق، سلطان اویس مؤسس سلسله جلایریان، که از دست نشانده‌های ایلخانان مغول بود، حرم را تعمیر و بازسازی کرد.
دوفرزند او به نام‌های سلطان حسین و سلطان احمد نیز در این بازسازی نقش داشتند.
تاریخ این بنا و تعمیر آن در بالای سر حرم مطهر، در قسمت جنوب غربی، محلی که به نام «نخله مریم» مشهور است، بر روی ستونی کنار محراب ثبت شده بود. این تاریخ تا سال ١٢١٦ ق محفوظ ماند و در آن سال پس از تهاجم و غارت وهابیان محراب و آثار آن محو شد. [٣] ٣١٩ در این بازسازی بنای مسجد و حرم نوسازی شد، گنبدی نیم دایره‌ای بر فراز ضریح قرار گرفت که بر چهار طاق در چهار سمت استوار بود و سمت بیرونی هر یک از

---

[١] . ابن اثیر، همان، ١٠/ ١٧٧.
[٢] . مدرسی، همان، ٢٥٩.
[٣] . همان، ٢٨٤، ٢٨٥.