عتبات عالیات عراق - اصغر قائدان - الصفحة ١٠١ - جایگاه و فضیلت کربلا و زیارت امام حسین علیه السلام

به محل دفن نواده رسول خدا صلی الله علیه و آله در سرزمین کربلا، حائر یا حائر حسینی گویند.
«حائر» در لغت، اسم فاعل از حار- یحیر است و به جایی گفته می‌شود که آب در آن جمع شود و بیرون نرود. [٢] ٢٩١ به عبارتی دیگر، به حوض یا مکانی گویند که آب و مسیل آن از زمین‌های مجاور به سوی آن سرازیر شود، اما آب در آن دور زند و فراگیر نشود. این نام و مخفف آن «حیر» در متون تاریخی به کربلا [٣] ٢٩٢ و حائر حسین، به مکان قبر و محدوده مزار امام حسین علیه السلام گفته شده است.
وجه تسمیه آن چنین است که وقتی متوکل دستور تخریب بارگاه و مزار امام حسین علیه السلام و شهیدان کربلا را صادر کرد به آن مکان آب جاری ساخت آب اطراف و دور تا دور قبر را فرا گرفت اما بر روی قبر جاری نشد. این مکان شامل مرکز اصلی حرم امام حسین علیه السلام و گنبد و ضریح ونیز مدفن شهیدان کربلا است. بر اساس روایتی از رسول خدا صلی الله علیه و آله، حائر حسین مکانی بسیار مقدس است و عبادت در آن جا فضیلت فراوان دارد.
آن حضرت به ابو سعید خدری فرمود: «در زیر گنبد و قبه او (امام حسین علیه السلام) دعاها و خواسته‌ها به اجابت می‌رسد و تربت و خاک او شفا بخش است. خداوند پیشوایان معصوم را در نسل او قرار داده است». [٤] ٢٩٣ برای کربلا نام‌های دیگری هم ذکر شده است که بیان آن‌ها موجب طولانی شدن سخن است. [٥] ٢٩٤

بر اساس روایت هایی از امام صادق علیه السلام، کربلا حرم امن الهی است. آن حضرت می‌فرمود: «خداوند کربلا را حرم امن خویش انتخاب کرد و مکان قبر حسین علیه السلام، از هنگامی که در آن دفن شد، باغی از باغ‌های بهشت گردید. آن جا همانند مسجد الحرام و

[١] . ابن طاووس، اللهوف علی القتلی الطفوف، ٥٣.
[٢] . ابن منظور، همان، ٤/ ٢٢٣.
[٣] . فراهیدی، همان، ٢/ ١٧٠.
[٤] . برای اطلاع بیشتر از وجه تسمیه حائر و مسائل مربوط به آن بنگرید: عبدالجواد کلید دار، تاریخ کربلا وحائر الحسین.
[٥] . بنگرید جعفر خلیلی، موسوعة العتبات المقدسه، قسم کربلا، ج ٨/ ٣٠- ٤٠.