مسلك مذهبى تحت فشار و سلب آزادى قرار ندهد. تمامى انسانها در مذهب تشيع آزادند، مستقل هستند. و بر حسْب تشيع، با تمامى ملتها و دولتهايى كه با حكومت تشيع خوش رفتارى و احترام متقابل كنند، اگر مذهب تشيع بر جايى غلبه كند، آن گونه عمل مى‌كند كه حكومتهاى آنها هر گز چنين رفتارى ندارند. از آن عدالت غافلند. تاريخ نشان مى‌دهد كه وقتى اسلام جايى را فتح كرده است مردم آن چنان به اسلام رو كرده‌اند و به دولتهاى قبلى خود پشت كرده‌اند؛ نظير ايران كه با آغوش باز به اسلام و تشيع روى آوردند. احكام اسلام روى عدالت است. زندگى حكام با پايين ترين افراد، يك طور بوده است. رئيس مذهب ما [١] كه حكومتش وسيع بود- چندين مقابل ايران، حجاز و مصر و ايران و همه آنها تحت سيطره او بود- زندگى‌اش از همه افراد ملت پايينتر بود. عدالت را بالاتر از هر كس كه تصور شود اجرا مى‌كرد. در محكمه اگر ادعايى عليه او بود حاضر مى‌شد، در محكمه مى‌نشست. حكم خلاف [قاضى‌] را قبول مى‌كرد. تشيع در عين مقاومت، عادل است؛ و عدالت يعنى «نه ظلم بكن و نه زير بار ظلم برو». برنامه تشيع را امام ما در اين دو كلمه خلاصه كرد: نه تحمل ظلم بكن و نه ظالم باش. برنامه كلى تشيع و اسلام همين است ... همين است. تشيع از قرآن است.

[در مشاهدات ما درباره جنبش حاضر در ايران، امرى كه نگران آن هستيم، درجه تحمل در برابر غير مذهبيهاى چپى در ايران تحت دولت اسلامى است. ما متوجه شديم كه در ايران در بين دانشجويان و سايرين، كه زندگى آنها در اسلام و جمهورى اسلامى مشكل است، ترس و نگرانى وجود دارد. چه اطمينانهايى نسبت به اين نگرانيها وجود دارد؟]

- اصل گرايش اينها به مكتبهاى انحرافى به علت عدم اطلاع از اسلام است. خيال مى‌كنند اسلام طرفدار ... هيأت حاكمه، سرمايه داران، كارخانه داران است! اگر اينها مطلع باشند كه اسلام يك وضع تعديلى دارد و همه چيز را بر اساس عدالت حل مى‌كند، از نظر آزادى عقايد بنا بر آن است [كه‌] اشخاص منحرف هميشه حرفهاى خود را مى‌زده‌اند، اگر آنها

[١] امام على (ع)، ر. ك. كنز العمال، ج ٤، ص ٦.