و وزارت امور خارجه آن را كه از يك سنن خاصى تبعيت مى‌كنند در نظر بگيريد. مسأله سوم اينكه به طور خصوصى ما سعى كرده‌ايم تا از جانب پاكستان، به طور رسمى و يا غير رسمى، اقداماتى براى فهم بهتر جريان اسلامى و هم تفاهم بيشتر بين دولت پاكستان و جنبش اسلامى بشود]

امام: هميشه ملتها، منهاى دولتها- اگر تحت تأثير دولتها نباشند- گرايشات صحيح دارند. ملتهاى اسلامى، اگر دولتهايشان نبود، گرايش به اسلام داشتند و دارند و آنچه منحرف مى‌كند ملتها را، حكومتها هستند. وقتى حكومت يك محيطى صحيح نباشد، كم كم محيط را تا يك حدودى به صورت خود در مى‌آورد. اگر حكومتها عادل باشند، كم كم مردم را به صورت خودشان در مى‌آورند. و ما مى‌دانيم كه ملت پاكستان با مقاصد ايران كه انسانى و اسلامى است موافقند. و آنچه كه مورد تأسف است، اين است كه رئيس جمهور آنجا پشتيبانى از يك جانى كه تمام حيثيت اسلامى و ايرانىِ ملت را برده است، كرده است.

من مى‌دانم كسانى كه انسان هستند و حقيقتاً مسْلم هستند، خوشوقت نيستند. كسانى كه قهراً فعاليت اسلامى دارند مثل «مودودى» [١] راضى نيستند از اين پشتيبانيهاى دولت شما از شاه، در صورتى كه شاه در دنيا بى‌آبروست، و مورد تنفر مردم است. و ما آنچه كه از ملت مى‌خواهيم در مجامع عمومى، بعد از دعاى به ايران كه تحت فشار است، [اين است كه‌] از نظام شاه و جناياتى كه نموده و مى‌كند پرده بردارند. مطبوعات اروپايى پر است از اين مسائل ايران در حالى كه كمى از اخبارش در آنجا [پاكستان‌] است. در مطبوعات ايران با وجود كنترل دولت بعضى امور پاكستان را ذكر مى‌كنند.

مسائل ايران را، از ايران دريافت كنيد كه چه ظلمى به ما مى‌شود و چه گذشته است. پنجاه سال است كه ملت ما زير فشار اين پدر و پسر [٢] جان مى‌كَنند. و دولتهاى قوى پشتيبانى مى‌كنند و كرده‌اند. از جميع جوانب فشار وارد آمده است. نه مطبوعاتِ آزاد داريم، نه مجلس ملى، نه يك دولت كه پشتيبان ملت باشد در اين پنجاه سال، مگر بسيار

[١] ابو الاعلى مودودى (١٩٠٣- ١٩٧٩ م) از متفكرين مسلمان و مؤسس «جماعت اسلامى».

[٢] رضا خان و محمد رضا پهلوى.