آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٣ - ماجرای هجرت رسول اکرم

مرکب تهیه کنند.

دوتا مرکب تهیه کردند و شبانه بردند کنار غار، آنها سوار شدند و راه مدینه را پیش گرفتند.

حالا قرآن میگوید ببینید خداوند پیغمبر را در چه سختیهایی به چه نحوی کمک و مدد کرد. آنها نقشه کشیدند و فکر کردند و سیاست به کار بردند ولی نمیدانستند که خدا اگر بخواهد، مکر او بالاتر است. وَ اذْ یمْکرُ بِک الَّذینَ کفَروا و آنگاه که کافران درباره تو مکر و حیله به کار میبرند برای اینکه یکی از سه کار را درباره تو انجام بدهند: لِیثْبِتوک ( «اثبات» معنایش حبس است، چون کسی را که حبس میکنند در یک جا ثابت و ساکن نگه میدارند. عرب وقتی میگوید «اثْبِتْ» یعنی حبس کن) برای اینکه تو را در یک جا ثابت نگه دارند یعنی زندانیات کنند. اوْ یقْتُلوک یا خونت را بریزند. اوْ یخْرِجوک یا تبعیدت کنند. وَ یمْکرونَ آنها مکر میکنند.

قریش به مکر و حیلههای خودشان خیلی اعتماد داشتند و مثلًا میگفتند چنان میکنیم که خونش لوث بشود، ولی نمیدانستند که بالای همه این تدبیرها و نقشهها تقدیر و اراده الهی است و اگر بندهای مشمول عنایت الهی بشود هیچ قدرتی نمیتواند او را از میان ببرد. «مکر» نقشهای است که هدفش روشن نیست. اگر انسان نقشهای بکشد که آن نقشه هدف معینی در نظر دارد اما مردم که میبینند خیال میکنند برای هدف دیگری است، این را میگویند «مکر». خدا هم گاهی حوادث را طوری به وجود میآورد که انسان نمیداند این حادثه برای فلان هدف و مقصد است، خیال میکند برای هدف دیگری است، ولی نتیجه نهاییاش چیز دیگری است. این است که خدا هم مکر میکند یعنی خدا هم حوادثی به وجود میآورد که ظاهرش یک طور است ولی هدف اصلی چیز دیگر