آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠ - تفسیر سوره انفال (٤)
فردی و شخصی و مادی [کار میکند] و دنبال آز و شهوت خودش است، وقتی پول خرج میکند برای اینکه به مقاصدش برسد و بعد میبیند نمیرسد، داغی میشود در دلش. قرآن هم میفرماید: ثُمَّ تَکونُ عَلَیهِمْ حَسْرَةً این پول خرج کردنها به صورت یک حسرتهایی بر روی اینها باقی خواهد ماند. آیا در همین جا تمام میشود؟ اینها پولی خرج میکنند و بعد به نتیجه نمیرسد و حسرتش به دلشان میماند؟ نه، ثُمَّ یغْلَبونَ در مرحله بعد خودشان شکست میخورند و نابود میشوند. در مرحله اول، برنامهشان شکست میخورد و در مرحله دوم خودشان.
این آیات در اوایل ورود پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله به مدینه نازل شده است، چون آیات بعد [درباره جنگ] بدر است. جنگ بدر در سال دوم هجرت واقع شد و این آیات آن طور که مفسرین میگویند در همین سال نازل شده است و تا آن وقت هنوز کفار، هم از نظر عُدّه و هم از نظر عِدّه، هم از نظر مال و ثروت و اقتصاد و هم از نظر نظامی خیلی قویتر از مسلمین بودند. قرآن دارد آیندهای را که به حسب ظاهر پیشبینیاش مشکل بود به صورت غیب خبر میدهد که در آینده اینها پولها خرج خواهند کرد و همین پول خرج کردنها به صورت حسرتهایی در دل اینها باقی خواهد ماند و در نهایت امر هم خودشان مغلوب میشوند و شکست میخورند، که در فتح مکه قضیه رخ داد. آیا در همین جا قضیه خاتمه پیدا میکند؟ پول خرج کردن و بعد هم حسرت کشیدن و بعد هم شکست خوردن؟ نه، آن بعدش به مراتب بالاتر است: وَ الَّذینَ کفَروا الی جَهَنَّمَ یحْشَرونَ تمام اینها در جهنم جمع خواهند شد.