آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٩ - تفسیر سوره انفال (٤)

که مال خداست به قیصر مربوط نیست. تا آنجا که قیصر کار دارد به خدا مربوط نیست. از آنجا که به قیصر مربوط نیست مال خدا. معلوم است که کارهای اساسی دست قیصر است، فقط چهار کلمه نماز خواندن و دعا کردن و شفا خواستن و غیره برای خدا باقی میماند.

اما در اسلام چنین حرفی نیست، بلکه اسلام میگوید هرچه کار بشر است، کار خدا و دین است. بنابراین چون همیشه در دنیا زور وجود دارد، یکی از دو راه را باید انتخاب کرد: یا باید گفت در مقابل زور باید تسلیم بود، و یا باید گفت در مقابل زور باید ایستادگی کرد. بله، اگر یک جهادی خودش بخواهد زوری باشد در مقابل بیزورها آن نباید باشد، اما زور در مقابل زور یکی از سنن خلقت است. این شعرها گویا از نظامی است و خیلی معروف است:

میخواهد بگوید یک بوته گل هم مجهز به خار است برای حفاظت خودش.

قرآن در اینجا، هم دستور جهاد میدهد و هم هدف جهاد را مشخص میکند. وَ قاتِلوهُمْ با اینها بجنگید، برای چه؟ حَتّی لاتَکونَ فِتْنَةٌ برای اینکه زمینه فتنه را از میان ببرید، آشوبی در میان نباشد. وَ یکونَ الدّینُ کلُّهُ لِلَّهِ و دین تنها از آن خدا باشد، یعنی بشر تسلیم خدا باشد، تسلیم حقیقت باشد. معنی «وَ یکونَ الدّینُ کلُّهُ لِلَّهِ» همانطور که مفسرین گفتهاند این نیست که «تا همه مردم مسلمان باشند» چون از ضرورتهای دین اسلام است که اسلام- به اصطلاح امروز- همزیستی مسالمتآمیز با اهل کتاب را (یعنی مردمی که به یکی از