اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ١٢٩ - جهان آفرینش آفریدگاری دارد
بیان دوم
مشاهده ابتدائی به ثبوت میرساند و هم با کنجکاوی علمی به دست میآید که اجزاء جهان با همدیگر ارتباط وجودی دارند و این ارتباط
[١]. این برهان با دو تقریری که در متن از آن شده منطبق است با برهان حدوث متکلمان و برهان امکان و وجوب فلاسفه اسلامی که قبلًا از ابن سینا نقل کردیم، با یک تفاوت که در بیان این مقاله یک مقدمه علاوه به کار رفته است و آن این است که جهان با همه اجزاء و اجرام و عناصر و مرکبات خود مجموعا یک واحد طبیعی و شخصی است و به تعبیر این مقاله یک واحد خارجی است.
بدیهی است که با علاوه شدن این مقدمه، کار برهان سهلتر و سادهتر میشود.
خلاصه این برهان این است؛ جهان به حکم قانون عمومی حرکت، خصوصاً با توجه به حرکت جوهری ذاتی، دائماً در حال حدوث است، و چون مجموعاً یک وجود خارجی است پس یک واحد حادث است (البته حادثی که حدوثش تدریجی است و دائماً در حال حدوث و زوال است)، و هر واحد حادث نیازمند به علت محدث است؛ پس جهان به عنوان یک واحد حادث و به عنوان پدیده واحد، نیازمند به محدث و پدید آورنده است.