اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ١٩٠ - کثرت و ترتیب قیاسی اجزای جهان

کثرت و ترتیب قیاسی اجزای جهان‌

همین جهان آفرینش که نسبت به آفریننده خود یک واحد می‌باشد، در متن خود اختلافاتی دارد.

چنانکه در مقاله ٣ به ثبوت رسید ما دو قسم ادراکات داشتیم که از ماده مجرد بوده و احکام ماده بر آنها انطباق نمی‌پذیرفت؛ یعنی ادراکات خیالی و ادراکات عقلی ١.

[١]. یکی از مسائلی که در مباحث فعل باری مطرح است «کلّیات عوالم وجود» است. مقصود ما از «عالم» عبارت است از موجود یا موجوداتی که در مجموع هستی مرتبه‌ای خاص را اشغال کرده است به طوری که محیط به مادون خود محاط مافوق خود است.

از نظر لغت، مانعی نیست که ما کلمه «عالم» را به نوعی خاص و یا انواعی که تحت جنسی خاص قرار گرفته‌اند به اعتبار اینکه وضع و حالت و زندگی آنها نظامات خاصی دارد اطلاق کنیم، مثلًا بگوییم «عالم مورچگان» ویا «عالم زنبور عسل»، یا «عالم حشرات»، یا «عالم حیوان»، «عالم نبات»، یا «عالم زمین»، «عالم آسمانها» و امثال اینها؛ و شاید- همان طور که بعضی از مفسران گفته‌اند- تعبیر به «ربّ العالمین»