اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ١١٦ - جهان آفرینش آفریدگاری دارد

بیان اول‌

واقعیت هستی که در ثبوت وی هیچ شک نداریم هرگز نفی نمی‌پذیرد و نابودی بر نمی‌دارد.

به عبارت دیگر:

واقعیت هستی بی‌هیچ قید و شرط واقعیت هستی است و با هیچ قید و شرطی لا واقعیت نمی‌شود، و چون جهان گذران و هر جزء از اجزاء جهان، نفی را می‌پذیرد پس عین همان واقعیت نفی ناپذیر نیست ١، بلکه با آن واقعیت واقعیت دار و بی آن از

[١]. اکنون می‌خواهیم برهان معروف به «برهان صدّیقین» را طبق مشرب فلسفی صدرایی توضیح دهیم.

این برهان با سایر براهین این تفاوت را دارد که در این برهان چیزی برای اثبات ذات حق واسطه قرار نگرفته است. طبق قاعده، در هر برهانی باید یک چیزی رابط و حد وسط برای اثبات مطلوب قرار گیرد.

متکلمان معمولًا از طریق «حدوث عالم» استدلال می‌کنند و حدوث عالم را واسطه برای اثبات وجود خداوند به عنوان «پدید آورنده» اشیاء قرار می‌دهند. ارسطو و ارسطوئیین از طریق حرکت وارد و با اتکاء به اینکه هر حرکتی مستلزم محرک است و