اصول فلسفه و روش رئالیسم ط-صدرا - علامه طباطبایی با مقدمه و پاورقی استاد مطهری - الصفحة ٨٣ - ٢ هدایت و راه یابی

را بنگریم جز انتظام و انطباق و هماهنگی و جز آثار دخالت قصد و عمد و اراده در مخلوقات نمی‌بینیم.

راز آفرینش انسان‌٢. هدایت و راه یابی‌

از جمله آثار و علائمی که در خلقت موجودات مشاهده می‌شود و دلیل بر دخالت نوعی قصد و عمد و تدبیر است «راه یابی» اشیاء است. هر موجودی علاوه بر ارگانیزم و سازمان منظم داخلی، از یک نیروی مرموز برخوردار است که به موجب آن نیرو راه خود را به سوی آینده می‌شناسد. به عبارت دیگر اشیاء و موجودات در عین اینکه به حسب ساختمان مادی و جسمانی، کور و نابینا می‌باشند یک نوع بینش مرموزی آنها را رهبری می‌کند. این بینش مرموز را در ماوراء ساختمان جسمانی اشیاء باید جستجو کرد. اما اینکه ماهیت این بینش مرموز چیست و چگونه می‌تواند باشد؟ آیا در درون اشیاء نهفته است و یا صد در صد بیرونی است؟ و یا از قبیل کشش یک نیروی قوی‌تر است موجودات را به سوی کمال، و به اصطلاح فلاسفه از قبیل تحریک و تأثیر معشوق است در عاشق؟ بحث دامنه داری است، و به هر حال دلیل و مؤید وجود قدرت مدبّری‌