مباني نظري تجربه ديني - الشیرواني، علی - الصفحة ٣٢ - زندگى و آثار (١٩١٠ - ١٩٣٧)
رسمى خود را در آگوست ١٩٢٢ در ويلهلم شاگِن، نزديك برلين تشكيل داد. در اين جلسه، كه نمايندگان هشت دين شركت داشتند، اتو گفت:
در اين كار جديد [احياى همكارى ميان اديان] اديان بايد رهبرى [جامعه] را برعهده داشته باشند. يك جامعه دينى، ضرورتاً بايد يك جمع اخلاقى بوده، وظيفه خود را براى تحقق ارزشهاى اخلاقى، در ميان همه انسانها تحقق بخشد، وگرنه دين پوچ و بىمعنا خواهد شد.[١]
اين انجمن قصد داشت به بحث درباره موضوعات اخلاقىاى كه اهميت جهانى دارد، بپردازد. اين امر نشان مىدهد كه اتو اهميت فراوانى براى بعد عقلانى دين (كه شامل مسائل اخلاقى مىشود) قائل است. اتو خود براى ارزشهاى اخلاقى، اعتبارى فى نفسه قائل بود و آن را امرى مستقل از فرهنگ مىدانست. در يك بافت فرهنگى و اجتماعى، كه چندان همدلى از خود نشان نمىداد، انجمن يادشده با خوشبينى و سادهانگارى خاص، برنامه خود را بررسى استعدادهاى عقلانى و اخلاقىِ نهفته در سرشت انسان قرار داد، راهبردى كه بيشتر با تفكر قرن نوزدهم سازگار بود تا دهه سوم قرن بيستم.
البته در آغاز كار انجمن، عكسالعمل خوبى به آن نشان داده شد، به گونهاى كه در سال ١٩٢٢، ٤٧٠ نفر به عضويت آن درآمدند كه بسيارى از آنان غير مسيحى بودند؛ اما پس از سال ١٩٢٤ اين حركت كند شد و سرانجام در سال ١٩٣٣ فعاليت آن متوقف گرديد.
ثالثاً، نتيجه مهم ديگر اين سفرها آن بود كه اتو به مطالعه درباره اديان جهان همت گمارد. آمار كتابهايى كه وى در خلال سالهاى ١٩١٢ تا ١٩١٥ از كتابخانه امانت گرفته است، به خوبى نشان مىدهد كه اتو درباره آيين هندو و بودا مطالعه زيادى كرده است.
پس از بازگشت از هند، او مىخواست مجموعهاى از متون مهم اديان گوناگون را به زبان آلمانى ترجمه كند. در آغاز سال ١٩١٣ نامهاى به وزير اقتصاد برلين نوشت تا بودجهاى براى اجراى اين برنامه اختصاص دهد و در مى ١٩١٤ از پارلمان تقاضاى كمك كرد. و اين در حالى بود كه خود عضو پارلمان بود (١٩١٣ - ١٩١٨). تلاشهاى اتو سرانجام نتيجه داد. هرمن اُلدنبرگ به رياست كميتهاى كه مسؤوليت تهيه و انتشار آن
[١] Ibid., pp. ١٥-٥٦.