مباني نظري تجربه ديني - الشیرواني، علی - الصفحة ٦٥ - ويژگىهاى روش پديدارشناسى
پديدارشناسى دين
همانگونه كه سيمور كين و اريك شارپ در مقاله مبسوط خود درباره دينپژوهى[١] بيان كردهاند،[٢] كتاب مفهوم امر قدسى، نوشته رودلف اتو، اثرى اساسى و تأسيسى در پديدارشناسى دين قرن بيستم شناخته شده است كه تجربه دينى شخصى اتو و نيز قدرت و مهارت سنجيده او و دانش گستردهاش از اديان زنده جهان، به آن مدد رسانده است. [٣]
داگلاس آلن نيز در مقاله پديدارشناسى[٤] دين[٥] پس از و. بردكريستنسن، از اتو به يكى از پديدارشناسان بزرگ دين ياد مىكند.[٦]
براى ارزيابى اين قضاوتها و اين كه آيا واقعاً اتو در تحقيق و پژوهش خود درباره دين و تجربه دينى، بهطور كامل روش پديدارشناسى را در پيش گرفته است و اين كه تا چه اندازه در اين امر موفق بوده است، مهمترين ويژگىهاى پديدارشناسى دين را برمىشماريم و بر اساس آن، به ارزيابى روش پژوهش اتو در مفهوم امر قدسى مىپردازيم.
ويژگىهاى روش پديدارشناسى[٧]
١. رهيافت تطبيقى و دستگاهمند: در روش پديدارشناسى، پژوهشگر به طبقهبندى
[١] study of religion.
[٢] اين مقاله در دائرةالمعارف دين، ويراسته ميرچا الياده (ج ١٤، ص ٦٤ - ٨٨) منتشر شده است. ترجمه اين مقاله، توسطبهاءالدين خرمشاهى، در مجموعهاى به نام دين پژوهى، توسط مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگى به چاپ رسيده است.
[٣] دين پژوهي، ص ١٥٤.
[٤] phenomenology.
[٥] اين مقاله در دائرةالمعارف دين، ويراسته ميرچا الياده، (ج ١١، ص ٢٧٢ - ٢٨٥) چاپ گرديده و ترجمه آن توسط بهاءالدين خرمشاهى صورت گرفته و در مجموعه دين پژوهى به چاپ رسيده است.
[٦] دين پژوهي، ص ٢١٣.
[٧] ويژگىهاى روش پديدارشناسى دين، در واقع از تطبيق روش عام پديدارشناسى در حوزه خاصى از پژوهش، يعنى دين، به دست آمده است. براى آگاهى بيشتر در اين باره، ر.ك:
- فرهنگ، كتاب يازدهم و هجدهم.
- روژه ورنو - ژان وال، نگاهى به پديدارشناسى و فلسفههاى هست بودن، برگرفته و ترجمه يحيى مهدوى.
- ديويد يل، انديشههاى هوسرل، ترجمه فريدون فاطمى.
- ادموند هوسرل، ايده پديدارشناسى، ترجمه كريم رشيديان.
- آندره دارتيك، پديدارشناسى چيست؟، ترجمه محمود نوالى.
- دين پژوهى، مجموعه مقالاتى از دائرةالمعارف دين، ويراسته ميرچا الياده، ترجمه بهاءالدين خرمشاهى.