مباني نظري تجربه ديني - الشیرواني، علی - الصفحة ١٠٢ - سرّ بيان ناپذيرى تجربه دينى

از نظر اتو، اين ديدگاه از جهتى درست و از جهتى نادرست است. به اعتقاد او فهم و ادراك تجربه مينوى، تنها به نحو بى‌واسطه و مستقيم و از طريق برخوردارى از آن امكان‌پذير است. كسى كه در طول عمر خود چنين تجربه‌اى نداشته است، نمى‌تواند از طريق شنيدن و خواندن اوصاف آن از زبان و نوشته ديگران، آن را بشناسد و به حقيقت آن پى‌برد. از اين رو است كه اتو از كسانى كه فاقد احوال دينى بوده و نتوانسته‌اند بعد غيرعقلانى قدسى را در وجود خود احساس كنند، مى‌خواهد كه از خواندن كتاب او (مفهوم امر قدسى) صرف‌نظر كنند:[١]

ما خواننده را دعوت مى‌كنيم كه روح و جان خويش را متوجه حالتى از تجربه دينى كند كه در جوشش حالات ايمانى وجود دارد و در نهايت امكان منحصر به فرد است. تقاضا داريم هر كس نمى‌تواند چنين كند، هر كس چنين احوالى را در تجارب خويش نمى‌شناسد، به خواندن اين كتاب ادامه ندهد.[٢]

در عين حال، اتو معتقد است همگان نيرو، استعداد و زمينه ايجاد تجارب مينوى و احوال دينى را در خود دارند. هر چند اين قوه در افراد گوناگون از نظر شدت و ضعف متفاوت است، اما چنين نيست كه از اصل آن محروم باشند. او توانايى انسان در ادراك تجارب مينوى را به توانايى آدمى در زمينه موسيقى و ادراك زيبايى‌هاى خاص آن تشبيه مى‌كند كه هرچند در افراد متفاوت، به نحو مختلف بروز و ظهور دارد، اما اوّلاً همگان درجه‌اى از آن را دارند و ثانياً با تمرين و آموزش و طى برنامه‌اى مشخص مى‌توان آن را پرورش داد. [٣] و[٤] از اين رو نمى‌توان انسان‌ها را در تجارب مينوى، به دو دسته متمايز