عقيده شاگردان نخستين مسيح مخالفت كرد و گفت: مسيح از انسان بالاتر است، او نمونه‌اى از انسان تازه، يعنى «عقل عالى» است كه از خداوند متولّد شده، و پيش از پيدايش اين جهان بوده است و سپس در اين جهان به صورت انسانى درآمد تا مردم را نجات بخشد، ولى در عين حال او پيرو خداى پدر است ...».

دائرة المعارف مزبور سپس اضافه مى‌كند: «ژوستن مارشير، كه از تاريخ‌نويسان قرن دوم ميلادى است، مى‌گويد: در زمان او در كليسا كسانى بودند كه عيسى مسيح را انسان خالص، منتها انسانى كه از ساير مردم كامل‌تر بود مى‌دانستند ولى بعداً هر قدر دايره مسيحيّت توسعه يافت و افراد تازه‌اى از بت‌پرستان آيين مسيح را پذيرفتند عقايد تازه‌اى به آن افزوده شد». [١]

نويسنده قاموس مقدّس نيز به اين حقيقت اعتراف كرده است، آنجا كه مى‌گويد: «ولى مسأله تثليث در عهد عتيق و عهد جديد مخفى و غير واضح است». [٢]

***

شگفتى‌هاى توحيد و تثليث‌

منظور از اب و ابن و روح‌القدس چيست؟

چنانكه در بحث‌هاى گذشته گفتيم، در كتب مقدّسه مسيحيان با

[١]. فريد وجدى، دائرة المعارف، مادّه «ثالوث».

[٢]. قاموس مقدّس، ص ٣٤٥.