قهرمان توحيد، شرح و تفسير آيات مربوط به حضرت ابراهيم( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٣ - ٤ او بسيار راستگو بود

و جالب اين كه براى شش پيامبر بزرگ مذكور در آيات فوق، شش توصيف مختلف ذكر شده، كه هر كدام معنا و مفهوم خاصّى دارد:

١. «عبوديّت و بندگى» نخستين توصيفى است كه براى آنها ذكر شده، و به راستى همه چيز در آن جمع است. بندگى خدا يعنى وابستگى مطلق به او، يعنى در برابر اراده او از خود اراده نداشتن و در همه حال سر بر فرمان او نهادن.

٢ و ٣. «علم» و «قدرت» ويژگى دوم و سوم است كه روى آن انگشت گذاشته شده است. انسان براى پيشبرد هدف‌هايش نياز به دو نيرو دارد: نيروى درك و تشخيص، و نيروى كار و عمل؛ و به تعبير ديگر بايد از «علم» و «قدرت» كمك گرفت تا به هدف واصل گشت. بنابراين خداوند اين پيامبران را به داشتن «درك و تشخيص و بينش قوى» و «قوّت و قدرت كافى» براى انجام كار، توصيف كرده است.

٤. ويژگى چهارم «ياد مرگ» است. آرى آنها پيوسته به ياد جهان ديگر بودند، افق ديد آنها در زندگى چند روزه اين دنيا، و لذّات آن محدود نمى‌شد. آنها در ماوراى اين زندگى زودگذر، سراى جاويدان با نعمت‌هاى بى‌پايانش را مى‌ديدند، و همواره براى آن تلاش و كوشش مى‌كردند.

ديگران نيز ممكن است گهگاه به ياد سراى آخرت بيفتند، به‌خصوص هنگامى كه يكى از دوستانشان از دنيا مى‌رود، و يا در مراسم تشييع و يادبود عزيزى حاضر مى‌شوند؛ ولى اين ياد، خالص نيست؛ بلكه آميخته به ياد دنياست.

امّا مردان خدا توجّهى خالص و عميق و مداوم و مستمر به سراى ديگر دارند، گويى هميشه در برابر چشمانشان حاضر است، و تعبير به‌ «خالِصَةً» در آيه، اشاره به همين مطلب است.

٥ و ٦. «نيكى» و «برگزيدگى» دو صفت ديگر آن بزرگواران است. ايمان و عمل صالح آنها سبب شده كه خداوند آنان را از ميان بندگانش برگزيند، و به‌