قهرمان توحيد، شرح و تفسير آيات مربوط به حضرت ابراهيم( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٩ - مناسك حج

حج منافع مختلف مادّى و معنوى و اخلاقى و سياسى و اقتصادى و اجتماعى دارد كه در مباحث آينده به آنها خواهيم پرداخت. امّا آنچه در اينجا لازم به ذكر است، اين كه جمعى از مسلمانان- كه پيرو مكتب اهل‌بيت نيستند- معتقدند احكام الهى فلسفه‌اى ندارد. امّا ما پيروان مكتب اهل بيت معتقديم: «خداوند حكيم است، و شخص حكيم بى‌حساب دستورى صادر نمى‌كند، و از انجام كارى جلوگيرى نمى‌نمايد. دستورات او مصلحتى دارد، و در نهى كردن‌هايش مفسده‌اى نهفته است، هر چند اين مصالح و مفاسد براى ذات پاك او سودى ندارد، زيرا او از همه چيز غنى و بى‌نياز است، امّا براى ما مكلّفين مفيد و سومند است».

خداوند متعال، سپس به برخى از جزئيّات مناسك حج پرداخته، مى‌فرمايد:

«وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِى أَيَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ عَلَى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ»؛ و در روزهاى معيّنى نام خدا را، بر چهارپايانى كه به آنها روزى داده است، (به هنگام قربانى كردن) ببرند».

جالب اين كه برخى از جزئيّات حج در قرآن مجيد آمده در حالى كه خداوند متعال متعرّض جزئيّات نماز در قرآن نشده است. آيه فوق اشاره به سه روز بيتوته حجّاج در منى در روزهاى ١١ و ١٢ و ١٣ ذيحجّه دارد. حجّاج بايد در آنجا بيتوته كرده و ذكر خدا را بگويند:

«اللَّهُ اكْبَرُ، اللَّهُ اكْبَرُ، لاالهَ الَّا اللَّهُ واللَّهُ اكْبَرُ، اللَّهُ اكْبَرُ، عَلى‌ ما هَدانا، وَاللَّهُ اكْبَرُ عَلى‌ ما رَزَقْنا مِنْ بَهيمَةِ الْانْعامِ، وَالْحَمْدُ للَّهِ عَلى‌ ما ابْلانا». [١]

سپس به يكى ديگر از اعمال حج، كه قربانى است، اشاره كرده و دستور مصرف گوشت قربانى را مى‌دهد:

«فَكُلُوا مِنْهَا وَأَطْعِمُوا الْبَائِسَ الْفَقِيرَ»؛ پس از گوشت آنها بخوريد، و بينواى فقير را نيز اطعام نماييد».

[١]. بحارالانوار، ج ٩٩، ص ٣٠٧، ح ١٥