قهرمان توحيد، شرح و تفسير آيات مربوط به حضرت ابراهيم( ع) - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤ - الف) عدم وحشت از تنهايى در مسير حقّ

اين جوانان مسلمان به پيامبر خود اقتدا كرده‌اند كه به هنگام دعوت مشركان مكّه به اسلام و سردادن نداى «قولوا لا اله الّا اللَّه تفلحوا» تنهاى تنها بود، و به همراه همسر باوفايش حضرت خديجه كبرى عليها السلام و پسر عموى شجاعش، على بن ابى‌طالب عليه السلام نماز جماعت سه نفرى تشكيل دادند، و فارغ از زخم زبان دشمنان و اذيّت و آزار و مزاحمت‌هاى مشركان عرب، به راز و نياز با خداى خويش پرداختند، و كمى نفرات هيچ اثر منفى بر آنان نگذاشت.

مسلمان عزيز! اگر در دل شب براى مناجات و راز و نياز با معبود خويش، يا خوردن سحرى، با رختخواب وداع مى‌كنى، امّا چراغ خانه همه همسايه‌هايت خاموش است، از تنهايى وحشت مكن و قدر اين توفيقى كه خدا به تو داده و ديگران از آن محرومند را بدان.

خداوند متعال در آيه شريفه ١٢٠ سوره نحل مى‌فرمايد:

«إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتاً للَّهِ حَنِيفاً وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ»؛ ابراهيم (به تنهايى) امّتى بود مطيع فرمان خدا؛ خالى از هر گونه انحراف؛ و از مشركان نبود».

مفسّرين براى واژه «امّت» در اين آيه شريفه، تفسيرهاى گوناگونى بيان كرده‌اند. از جمله اين كه: شخصيّت افراد متفاوت است. شخصيّت برخى از افراد معادل يك، و برخى معادل ده، و برخى معادل صد، و برخى معادل هزار نفر مى‌باشد. و شخصيّت بعضى از انسان‌ها آنقدر بزرگ و مهم است كه مانند يك امّتند. حضرت ابراهيم عليه السلام از جمله اين افراد بود. جوان مسلمانى كه ادّعاى ايمان دارد، نيز بايد همچون يك امّت باشد، اگر خواهر و برادر و پدر و مادر و ديگر اعضاى خانواده و فاميل، اهل نماز و روزه و خمس و حج نيستند، در اراده آهنين او اثر نكند، و از تنهايى در عقيده و ايمان وحشت ننمايد، و بر خدا توكّل كند و به وظايفش عمل نمايد.

نتيجه اين كه يكى از ويژگى‌هاى حضرت ابراهيم عليه السلام، كه او را ابراهيم كرد، وحشت نداشتن از تنهايى در مسير توحيد و خداپرستى بود.