اسناد لانه جاسوسی آمریکا - دانشجویان مسلمان پیرو خط امام - الصفحة ٧٦٢ - عبدالعظیم ولیان

ولیان، عبدالعظیم ٣

تاریخ: ١٩ می ١٩٧١ ٢٩/٢/٥٠خیلی محرمانه

از: سفارت آمریکا،تهران الف ١٤٤به: وزارت امور خارجه

موضوع: شخصیت پروری در سیاستهای ایران عبدالعظیم ولیان و وزارت اصلاحات ارضی

در بوروکراسی ایران، شخصیت پروری سیاسی نقش اصلی را به هنگام تصمیم گیری ایفا می کند.

نهادهای رسمی، که بر اساس شخصیت و نفوذ رؤسای آن مرتبا تغییر کرده و تجدید ساختار می شوند، یک

نقش نسبتا انفعالی در سیاستهای ایران ایفا می نمایند. در جوامع غربی افراد، حتی در بالاترین سطوح،

غالبا توسط نهادی که اداره می کنند، شکل می گیرند. در ایران عموما عکس این مطلب صادق است. برای

مثال رؤسای نهادهای رسمی، نهادهای خود را به صورتی شکل می دهند که منعکس کننده شخصیت یا

قدرت خود آنها باشد. در نتیجه رهبران سیاسی ایران نسبت به آنچه که در غرب وجود دارد نفوذ و توانایی

بیشتری برای تغییر در نهادها دارند.

وزیر اصلاحات ارضی (در سال ١٩٧١ به وزارت تعاون و امور روستاها تغییر نام داد) نمونه بارزی از

شخصیت پروری در سیاست های ایران را ارائه می نماید، نمونه کاملی از این که یک وزیر قدرتمند چگونه

می تواند قدرت وزارتخانه اش را به خرج سایر نهادهای دولتی افزایش دهد.

وزارتخانه و وزیر آن

هنگامی که وزارت اصلاحات ارضی در سال ١٩٦٣ تشکیل شد، هدایت و مدیریت برنامه اصلاحات

ارضی ایران به آن واگذار گردید. ذهن خلاق ارسنجانی، وزیر کشاورزی وقت و وزیر اصلاحات ارضی که

یک رهبر قدرتمند با محبوبیتی رو به افزایش بود، با اجرای برنامه بسیار پیچیده اصلاحات ارضی کار

معتبری انجام داد. در واقع اصلاحات ارضی به قدری موفقیت آمیز بود که تا سال ١٩٦٧، یعنی هنگامی که

دومین مرحله اصلاحات تقریبا رو به اتمام بود، به نظر می رسید که وزیر ممکن است وزارتخانه خود را

منحل نماید. با این حال در اکتبر همان سال عبدالعظیم ولیان به سمت وزیر اصلاحات ارضی منصوب شد.

ولیان یک افسر با سابقه ارتش است که در سال ١٩٤٤ از دانشکده افسری ایران فارغ التحصیل شد و

در حالی که مشغول خدمت در ارتش بود، فوق لیسانس و دکترای خود را در رشته حقوق از دانشگاه تهران

دریافت نمود. وی در سال ١٩٦٣ از ارتش استعفا داده و با سمت مدیر کل بازرسی و نظارت وارد وزارت

کشاورزی شد. وی در سال ١٩٦٥ به سمت مدیر سازمان اصلاحات ارضی دروزارت اصلاحات ارضی

منصوب گردید و در سن ٤٢ سالگی به وزارت رسید.

ولیان در طول خدمت خود در ارتش قابلیتهای اداری قابل ملاحظه ای از خود نشان داد و به عنوان

مثال در حین خدمت در ارتش مدارک دانشگاهی گرفت. وی جاه طلب و سخت کوش می باشد. انتصاب

وی به سمت وزارت، حداقل تا حدی به تمایل شاه در استفاده از افسران سابق ارتش برای اجرای اقدامات

اداری صحیح در وزارتخانه های پرمشغله ربط دارد.(زیرا هنگامی که شاه سرتیپ سمیعی وزیر سابق

جنگ را در اوایل سال ١٩٧١ به سمت وزیر تولیدات کشاورزی و مواد مصرفی منصوب نمود، برای این

بود که وزارتخانه را برمبنای صحیح اداری تشکیل دهد.)

از سال ١٩٦٧ که این وزارتخانه زیر نظر ولیان قرار گرفت، بر قدرت و مسئولیتهایش تا حد قابل