ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٧٨ - مقصود

است. قتاده و سدّى گويند: منظور ايمان است. همه اين معانى، خوب هستند و هر كدام از اين لباسها كه انسان بر اندام خود بپوشد، به خير و صلاح اوست.

(ذلِكَ مِنْ آياتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ‌): اينها را خداوند خلق كرده و دليل يكتايى و قدرت و عظمت او هستند. باشد كه آدميان بينديشند و ايمان آورند و خدا را اطاعت كنند.

(يا بَنِي آدَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ‌): بار ديگر خطاب به آدميان كرده، مى‌فرمايد:

شيطان شما را از راه دين گمراه نكند و از حق دور نسازد و بوسيله دعوت به معصيت، شما را گرفتار نكند. در اينجا در حقيقت شيطان را از گمراه كردن انسانها نهى كرده مى‌گويد: اى اولاد آدم، بايد شيطان شما را گمراه نكند. اما خود اولاد آدم را نهى نكرده است. بديهى است كه چنين بيانى براى ترسانيدن مردم، مفيدتر و رساتر است، زيرا در عين حال اعلام خطر مى‌كند كه شيطان دشمن آنها و در كمين آنهاست و بايد از او بترسند.

(كَما أَخْرَجَ أَبَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ): همانطورى كه پدر و مادر شما را از بهشت، اخراج كرد، زيرا آنها را اغوا كرد و باعث شد كه از بهشت اخراج شوند و اخراج آنها از بهشت به امر خدا بود. چنان كه در باره فرعون مى‌فرمايد:(يُذَبِّحُ أَبْناءَهُمْ) (قصص ٤: پسرانشان را سر مى‌بريد) در حالى كه فرعون خودش اطفال را سر نمى‌بريد بلكه بديگران دستور مى‌داد كه آنها را سر ببرند. منظور اين است كه سر بريدن اطفال كار ناپسندى بود و مسبب اصلى آن كسى غير از فرعون نبود.

(يَنْزِعُ عَنْهُما لِباسَهُما لِيُرِيَهُما سَوْآتِهِما): او با وسوسه و دعوت بخوردن درخت، لباس بهشت را از تن ايشان بيرون آورد تا عورتشان را به آنها بنماياند.

(إِنَّهُ يَراكُمْ هُوَ وَ قَبِيلُهُ مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ‌): شيطان و تابعانش يا فرزندانش شما را مى‌بينند و شما آنها را نمى‌بينيد. ابن عباس گويد: شيطانها مثل خون در رگ و پوست آدميان در گردشند و سينه‌هاى مردم مسكن آنهاست، چنان كه مى‌فرمايد:

(الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ) (الناس ٥: آنكه در سينه‌هاى مردم وسوسه‌