ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٣ - لغت

بيان آيه ١٥٢- ١٥٣

قرائت‌

تذكرون: كوفيان جز ابو بكر همه جا به تخفيف ذال خوانده‌اند، ديگران به تشديد خوانده‌اند. هر دو قرائت بنا بر اين كه فعل از باب تفعل باشد. قرائت اول بنا بر حذف تاء اول و قرائت دوم بنا بر ادغام تاء دوم در ذال است.

«و ان» كوفيان جز عاصم بكسر همزه و ديگران بفتح خوانده‌اند، ابن عامر و يعقوب نون را ساكن خوانده‌اند. فتح همزه بتقدير لام است. در مورد قرائت اخير بايد بعد از «ان» ضمير قصه و حديث مقدر تا اسم آن باشد و جمله مبتدا و خبر «هذا صراطى» خبر آن است. بنا بر كسره همزه «ان» فاء در «فاتبعوه» عاطفه و بنا بر فتحه آن، زايده است.

صراطى: ابن عامر بفتح ياء خوانده است. ابن كثير و ابن عامر به سين و حمزه بين صاد و زاء قرائت كرده‌اند.

لغت‌

اشد: جمع «شدّ» مثل «اشر» جمع «شر» يعنى قوت جوانى. چنان كه «شدّ نهار» يعنى بر آمدن روز.

ذكر: ياد آورى. اين كلمه بفتح و كسر ذال صحيح است. فعل آن متعدى بيك مفعول ميشود. اما هر گاه بباب تفعيل رود، متعدى بدو مفعول ميشود.

شاعر گويد:

يعنى: آهنگ شتر و كبوتر مرا بياد تو مى‌اندازد. باب تفعل آن براى مطاوعه است.