ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٧ - مقصود

بيان آيه ٤- ٥

اعراب‌

كم: اين كلمه، اسم و براى تكثير و «رب» حرف و براى تقليل است. «كم» بر دو قسم است: خبرى و استفهامى. هر گاه خبرى باشد، براى تكثير است، اما هر گاه براى استفهام باشد حقيقت آن معلوم نيست و تقليل و تكثير آن موكول بجواب مخاطب است: در اينجا «كم» مبتدا و(أَهْلَكْناها) خبر آن است و جايز است كه در محل نصب باشد.

(فَجاءَها): حرف فاء براى تعقيب است. اول عذاب خدا بر قريه‌اى نازل ميشود، سپس مردم قريه هلاك مى‌شوند. لكن در آيه نخست هلاك و سپس نازل شدن عذاب ذكر شده است. به همين جهت، در توجيه اين مسأله اقوالى است:

١- منظور اين است كه نخست حكم بهلاكت آنها كرديم، سپس عذاب نازل كرديم.

٢- نخست فرشته عذاب فرستاديم، سپس عذاب نازل كرديم.

٣- برخى فاء را به معناى واو گرفته‌اند.

(أَوْ هُمْ قائِلُونَ‌): اين جمله حاليه است و برخى و او حاليه را مقدّر دانسته‌اند. در حقيقت منظور اين است كه «جاءهم باسنا بائتين او قائلين»( أَنْ قالُوا): در محل رفع و اسم «كان» و خبر آن «دعواهم»

مقصود

در آيه پيش دستور داد كه مردم پيروى قرآن كنند و از پيروى غير قرآن دست بر دارند. اكنون آنها را بياد سرگذشت گذشتگان مى‌اندازد، تا بترسند و رفتار آنها را تكرار نكنند.