ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٣ - لغت

بيان آيه ١- ٢- ٣

شماره آيات‌

بر حسب تعداد كوفيان، سه آيه و بر حسب تعداد ديگران دو آيه است. كوفيان‌(المص) را يك آيه دانسته‌اند.

قرائت‌

ابن عامر «يتذكرون» و كوفيان غير از ابو بكر» تذكرون» به تخفيف ذال و ديگران «تذكرون» به تشديد ذال و كاف خوانده‌اند. قرائت سوم بنا بر ادغام تاء دوم در ذال و قرائت دوم بنا بر حذف تاء دوم و قرائت اول بنا بر اين است كه روى سخن با پيامبر و مرجع ضمير كفار باشد.

لغت‌

المص: در باره حروف مقطعه‌اى كه در اوايل سوره‌ها آمده‌اند و اقوالى كه در باره معانى آنها وجود دارد و اعراب آنها، در اول سوره بقره گفتگو كرده‌ايم. علت اينكه كوفيان، اين حروف را يك آيه شمرده‌اند، اين است كه بر خلاف حروف «ق» و «ن» كه شبيه اسامى مفرده هستند، اينها بجمله شباهت دارند و آخر آن حرف ٦ نيز داراى سه حرف است، لكن «المر» حرف آخر آن «ر» داراى سه حرف نيست، از اينرو، اين را آيه نشمرده‌اند.

بنا بر قول كسانى كه اين حروف را نام سوره دانسته‌اند، علت اينكه اين سوره‌ها به اين حروف نامگذارى شده‌اند نه باسماء منقوله اين است كه اين حروف خود در آغاز سوره هستند و ميان آن و سوره قبلى فاصله انداخته‌اند و تأليف آياتى كه بعد از آنها آمده، مانند تأليف خود آنها معجز آساست.

ذكرى: اسم مصدر «تذكير» به معناى ياد آورى است. در معناى اين كلمه،