ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٩ - مقصود

بيان آيه ١٥١

لغت‌

تعالوا: مشتق از علو است، بنا بر اين فرض كه دعوت كننده در بالا باشد و ديگرى را ببالا بخواند. اگر چه واقعاً در بالا نباشد.

تلاوة: قرائت املاق: تهيدستى. تملّق يعنى كوشش در راه جلب منفعت.

فواحش: جمع فاحشه، زشتى بزرگ. فرق فاحشه و قبيح اين است كه به زشتى‌هاى كوچك، قبيح گفته ميشود نه فاحشه.

اعراب‌

(ما حَرَّمَ ...): مفعول «اتل» در اينصورت «ما» موصوله است.

(أَلَّا تُشْرِكُوا): منصوب بحذف لام يا منصوب به «اتل» محذوف يا منصوب به «اوصيكم» محذوف. «لا تشركوا» ممكن است فعل نفى يا فعل نهى باشد. در صورتى كه نفى باشد، عطف «لا تقتلوا» كه نهى است بر آن صحيح است. چنان كه مى‌فرمايد:(إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ وَ لا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِينَ) (انعام ١٤).

دنباله‌(قُلْ تَعالَوْا) تا(بِلِقاءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُونَ) (آيه ١٥٤) ادامه دارد، زيرا(وَ أَنَّ هذا صِراطِي) بنا بر فتح همزه، عطف است بر(ما حَرَّمَ) و بنا بر كسر آن به تقدير «قل ان هذا صراطى ...» است. همچنين‌(ثُمَّ آتَيْنا) به تقدير «قل ثم ...» است.

مقصود

قبلا عقيده مشركين را در باره محرمات شرح داد. اكنون به بيان آنچه واقعاً حرام‌