ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣ - مقصود

استحقاق كسى را كيفر نمى‌دهند.

اختلاف كرده‌اند كه آيا ده حسنه‌اى كه خداوند به نيكو كاران وعده كرده، همه پاداش است يا نه؟ بعضى گفته‌اند: يكى از آنها پاداش و بقيه به فضل خداوند اضافه بر پاداش است. چنان كه مى‌فرمايد:(لِيُوَفِّيَهُمْ أُجُورَهُمْ وَ يَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ) (فاطر ٣٠:

اجر آنها را بطور كامل ميدهد و از فضل خود براى آنها افزايش مى‌دهد بنا بر اين مقصود اين است كه از لحاظ نعمت و لذت، به آنها ده برابر داده ميشود، نه اينكه مقام و منزلت آنها بالا مى‌رود اما بعضى گفته‌اند: همه آن ثواب است. زجاج گويد: پاداش خداوند به نيكيها اين است كه افراد نيكو كار را به بهشت مى‌برد. اين پاداش چيزى است كه نمى‌توان براى آن مقدارى معين كرد. اين پاداش را مثل ناميده است. سپس در اين آيه، اين پاداش را ده برابر و در جاى ديگر با تشبيه بدانه‌اى كه مى‌رويد و هفتصد دانه بار مى‌دهد، هفتصد برابر (بقره ١٦١) و در جاى ديگر (بقره ٢٤٥) چندين برابر كرده است. پس مقصود اين است كه بناى پاداش خداوند به نيكيها بر اين است كه آن مثل را كه عبارت از داخل شدن بهشت است، از ده، تا هفتصد، تا بيشتر از آن افزايش دهد. برخى گفته‌اند: منظور اين است كه هر كس كار نيكو كند، ده برابر اندازه استحقاق- كه احدى جز خدا مقدار آن را نميداند- به او پاداش داده ميشود مقصود چند برابر عددى نيست. مثلا اگر كسى به مزدور خود بگويد: مزد تو به اندازه استحقاق تست. منظور اين است كه به اندازه عمل مزد مى‌گيرد. معرور بن سويد از ابو ذر نقل كرده است كه پيامبر گرامى فرمود: حسنه ده برابر يا بيشتر و گناه يكى است يا آمرزيده ميشود. واى بر كسى كه گناهش بيشتر از نيكيش باشد