ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٣ - مقصود

بيان آيه ٥٠- ٥١

لغت‌

افاضه: ريختن آب از بالا «افاضوا فى الحديث» يعنى از آغاز حديث شروع به بهره بردارى كردند و «افاضوا من عرفات الى المزدلفه» يعنى از عرفات بمزدلفه آمدند.

لهو: سرگرمى كه غم را بزدايد و نامشروع باشد لعب: بازى‌

اعراب‌

حرمها: ضمير به‌(الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ) بر مى‌گردد. يعنى هر دو را حرام كرده است.

(الَّذِينَ اتَّخَذُوا): مجرور و صفت «الكافرين» يا مرفوع و مبتدا.

مقصود

در اينجا خداوند تقاضاى متملقانه اهل دوزخ را از اهل بهشت نقل كرده، ميفرمايد:

(وَ نادى‌ أَصْحابُ النَّارِ أَصْحابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنا مِنَ الْماءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ‌) آنها كه در عذاب جهنم گرفتارند، اهل بهشت را ندا مى‌كنند كه مقدارى آب براى ما بريزيد تا تشنگى خود را فرو نشانيم يا حرارت آتش را دفع كنيم و از آنچه خداوند به شما عطا كرده است بما هم بدهيد. اين معنى از سدى و ابن زيد است.

(قالُوا إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُما عَلَى الْكافِرِينَ‌): در جواب آنها گويند: خداوند اينها را بر مردم كافر حرام كرده است. ممكن است گفته شود: بنا بر روايت، اهل بهشت در آسمان هستند و اهل جهنم در زمين. چگونه با يكديگر سخن مى‌گويند؟ پاسخ اين است كه‌