ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٤ - «خواب پيامبران حجت است!»

پسرك من، همانا مى‌بينم در خواب كه تو را ذبح مى‌كنم پس بنگر تا چه ميبينى) رأى: كلمه (رأى) به پنج گونه معنى شده است:

اول- ديد دوم- دانست، چون (رأيت زيدا عالما- دانستم كه زيد عالم است) سوم- گمان كرد، چون قول خداوند( (إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً)) «همانا ايشان گمان كنندش كه دور است- معارج- ٦».

چهارم- اعتقاد داشت.

پنجم- رأى و نظر بايد گفت منظور از (رأيت فى المنام) به معنى (ديدم در خواب) است، پس معنى آيه اين است كه ابراهيم گفت: بصيرت كرده و ديدم در خواب رؤيايى را كه تأويلش دستور به ذبح تو مى‌باشد پس بنگر چه مى‌بينى و چه نظر دارى؟

پر روشن است كه كلمه (ترى) در اينجا به معنى (تبصر) نيست كه به معنى بصيرت و ديدن باشد زيرا به جايى اشاره نشده كه مورد ديدن باشد و نيز جايز نيست كه اين كلمه به معنى (دانستن، گمان كردن و اعتقاد داشتن) باشد زيرا اين كلمات همواره به دو مفعول متعدى مى‌شوند و در اينجا فقط يك مفعول است علاوه بر اين كه اين معانى با مراد آيه سازش ندارد، پس در اينجا تنها معنايى كه باقى مى‌ماند عبارت از (رأى) و نظر مى‌باشد.

«خواب پيامبران حجت است!»

١- بهتر است كه بگوئيم اين فرمان به صورت (وحى) در بيدارى به ابراهيم دستور داده شده و سپس در خواب به آن تعبد و تأكيد گرديده است چه اين كه خوابهاى پيامبران حتما درست مى‌باشد و اگر در بيدارى امر نشده بود جايز نبود كه عمل كند بر طبق آنچه در خواب ديده است.

٢- «سعيد بن جبير» از قول «ابن عباس» گويد: خواب ديدنهاى‌