ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٧٤ - تفسير

به چيزى كرده و ديگرى از آن نهى مى‌كند و هر يك به تنهايى اراده دارند كه وى او را خدمت كند و سپس هر يك كار خود را به ديگرى واگذار مى‌كند و در نتيجه آن مرد بدون منفعت باقى مى‌ماند و اين حال كسى است كه ارباب و جماعت مختلفى را خدمت كند كه هر يك داراى عقيده و نظر مخصوصى باشد. تا اينجا سخن از مثل كافر بوده ولى از اين به بعد خداوند به مثل مرد مؤمن موحد پرداخته و مى‌فرمايد:

(وَ رَجُلًا سَلَماً لِرَجُلٍ‌) (مردى كه سلم است بر مردى) يعنى خالص بوده كه يك پادشاه را عبادت مى‌كرده و به خدمت او خدمت ديگرى آلوده نكرده بوده و از ديگرى غير از او اميد نداشته است پس آن كه به اين صفت باشد به ثمره خدمت خود مى‌رسد مخصوصا اگر مخدوم او حكيم و قادر و كريمى مثل خداوند باشد.

«حاكم ابو القاسم حسكانى» به اسناد خود از حضرت امير المؤمنين (ع) نقل كرده كه فرمود: من اين مرد هستم كه تسليم رسول خدا مى‌باشم! «عياشى» به اسناد خود از امام باقر (ع) نقل كرده كه فرمود: در حقيقت (مرد سلم) على (ع) و شيعيان او مى‌باشند.

(هَلْ يَسْتَوِيانِ مَثَلًا) (آيا يكسان است آن دو از نظر مثل) يعنى آيا اين دو مرد از نظر صفت و شباهت در حسن عاقبت و حصول منفعت يكسان هستند؟

يعنى مساوى نمى‌باشند، پس خالص آن است كه پادشاه او يكى بوده و از كمك و يارى او چيزى به دستش آيد كه صاحب پادشاهان و شريكان مختلف نميتوانند بدست بياورند. و اكنون خداوند دامنه سخن را بسته و مى‌گويد:

(الْحَمْدُ لِلَّهِ‌) (سپاس مر خدا راست) يعنى سپاس كنيد خدا را كه مستحق ستايش و سپاس است بر اين مثلى كه به شما آموخت و به واسطه آن شبهه را از ميان مؤمنان برطرف كرده و دلالت را بر ايشان واضح گردانده است.

و نيز گفته‌اند: سپاس كنيد خدا را بر اين كه به شما لطف كرده تا تنها