آنچه در دو درس گذشته گفتیم به اصول مکتب معتزله مربوط بود . ولی‌ همچنانکه اشاره کردیم معتزله مسائل زیادی طرح کردند و از آنها دفاع‌ نمودند . برخی از این مسائل به الهیات مربوط می‌شود و برخی به طبیعیات و برخی به اجتماعیات و برخی به انسان . مسائل الهیات بعضی مربوط است به‌ امور عامه و بعضی به الهیات بالمعنی الاخص . البته مقصد و مقصود اصلی‌ معتزله مانند سایر متکلمین مسائل الهیات بالمعنی الاخص است که در حوزه‌ عقاید دینی قرار دارد . مسائل امور عامه از باب مقدمه است . همچنانکه‌ بحث در طبیعیات نیز برای متکلمین جنبه مقدمی دارد . یعنی متکلمین از این جهت بحث در طبیعیات بحث می‌کنند که راهی برای اثبات یک اصل دینی‌ باز نمایند و یا راه حلی برای یک اشکال پیدا