آشنایی با علوم اسلامی 2 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٤

" فروتنی " حد وسط میان "تکبر" و " تن به حقارت دادن " است [١] .
ارسطو ، برخلاف افلاطون ، معتقد است که علم و معرفت برای تحصیل فضیلت‌ شرط کافی نیست ، علاوه بر آن باید نفس را به فضیلت تربیت کرد ، یعنی‌ باید در نفس ملکات فضائل را ایجاد نمود ، باید کاری کرد که نفس به‌ فضائل که رعایت اعتدالها و حد وسطها است ، عادت کند و خوبگیرد ، و این‌ کار با تکرار عمل میسر می‌شود .
شک نیست که نظریه ارسطو جزئی از حقیقت را دارد ، ولی شاید ایراد عمده‌ای که می‌توان بر نظریه اخلاقی ارسطو گرفت این است که ارسطو کار علم‌ اخلاق را تنها تعیین بهترین راهها ( یعنی راه وسط ) برای وصول به مقصد که‌ سعادت است دانسته است . یعنی ارسطو مقصد را تعیین شده دانسته است .
اخلاق ارسطوئی به انسان هدف نمی‌دهد ، راه رسیدن به هدف را می‌نمایاند ، و حال آنکه ممکن است گفته شود که یک مکتب اخلاقی وظیفه دارد که هدف‌ انسان را هم مشخص کند ، یعنی چنین نیست که انسان از نظر هدف نیازی به‌ راهنمائی نداشته باشد .
به علاوه ، در اخلاق ارسطوئی ، از آن نظر که هدف را سعادت تعیین کرده‌ است و فرض را بر این دانسته است که انسان دائما در پی خوشبختی خویش‌ است ، باید بهترین راه وصول به خوشبختی را به او نشان داد ، در حقیقت‌ اساسی‌ترین عنصر اخلاق یعنی قداست را از اخلاق گرفته است . " اخلاق ة قداست خود را ، از راه نفی " خودی " و " خودخواهی " و به عبارت‌ دیگر از راه بیرون