جهاد در قرآن - فرازی حیدری - الصفحة ٩٥
و خدا را فراوان ياد كنيد، تا رستگار شويد! ذكر خدا، مؤمنان را به قدرت بىنهايت الهى متوجه مىگرداند و توجه به اين منبع پايان ناپذير، سبب تقويت روحيه و ثبات قدم بيشتر مؤمنان و در نتيجه پيروزى آنان مىگردد.
ممكن است مراد از ياد خدا در ميدان جنگ، به ياد آوردن معارف الهى باشد كه با روح كمك طلبى يك مجاهد در ميدان نبرد سازگار است. علامه طباطبايى (ره) در اينباره مىنويسد:
«... منظور از «اذْكُرُواللَّهَ كَثيرًا» اين است كه مؤمن متذكر آن معارفى باشد كه مربوط به اين شأن و اين حالت است و آن اين است كه خداى تعالى معبود و پروردگار اوست و آن كسى است كه مرگ و حيات به دست اوست و مىتواند مؤمن را در اين حال يارى كند و سرپرست اوست و چه سرپرست و ياور خوبى است. چنين كسى با اين كه پروردگارش وعده نصرت داده و فرموده: «انْ تَنْصُرُوا اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ اقْدامَكُمْ» و مىداند كه خداوند اجر كسى را كه عمل نيكى انجام دهد ضايع نمىكند، يقيناً به نصرت پروردگارش اطمينان داشته و مىداند كه سرانجام كارش به يكى از دو وجه است كه هر دو نيك است، چون يا بر دشمن غلبه پيدا مىكند كه در اين صورت رايت دين را بلند كرده و محيط را براى سعادتمند شدن خود و ديگران مساعد كرده است و يا كشته مىشود كه در اين فرض به جوار اولياى مقرب درگاه پروردگارش شتافته است. اين گونه معارف حقيقى است كه مربوط به حالت يك نفر مجاهد است و سرانجامش را به سعادت واقعى و كرامت دائمى منتهى مىكند.» «١» از ديگر نتايج مفيد و مؤثر ياد خدا در جنگ، از ياد بردن مظاهر دنيا و جلوههاى رنگارنگ آن است؛ مظاهرى كه سبب سست شدن مبارزان در جنگ مىشود.
٤- اطاعت از فرماندهى: قرآن مجيد يكى ديگر از عوامل مؤثر در پيروزى به هنگام جنگ را اطاعت از خدا و رسول معرفى كرده و بارها به اين عامل مهم تأكيد ورزيده