ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٩٨ - حكم حج - تاريخ ساخته شدن مكّه - احترام خانه كعبه قبل از اسلام - نخستين بار كه خانه كعبه پوشش يافته است - تعليم افعال و احكام حج - تعليم زمان حج - تعليم مشاعر و مناسك حج - لزوم توجه مسلمين بفلسفه عاليه حج - اشاراتى بمقاصد عاليه و منافع تاليه حج - پيغمبر ( ص ) پيش از هجرت حج ميگزارده است
بودن آن و لزوم توجه بپرستش خداى يگانه در آنجا ذكر شده است [١] .
يكى از وجوه تفسير عتيق بودن خانه ، قدمت زمان و ديگرى ، كه با يكى از وجوه منقول در وجه تسميهء « بكَّه » مناسب مىباشد ، آزاد بودن آن است از شرور جبابره و ستمگران كه چون ستمگرى قصد تخريب آن مىكرده اگر از قصد خويش منصرف نمىگشته به هلاكت مىرسيده است .
از سعيد بن جبير روايت شده است كه گفت : « تبّع آمد خانهء كعبه ويران كند چون به « قديد » رسيد فالج پديد آمد او را . بزرگان لشكر بخواند و اطبا را ، گفتند :
يا ملك ! اين خانه را خداوندى است كه هر كه او قصد اين خانه كند به بدى ، خداى او را باز دارد از آن مكروهى . اگر اينجا خواهى در رو و تجارتى كن و كارى كه ترا هست و آن را تعرض مكن به بدى . او بيامد و بفرمود تا خانه را كسوتى نيكو ساختند و در او پوشانيدند و اول كس كه خانه را كسوه كرد او بود و هزار اشتر قربان كرد و اهل حرم را مبرّت كرد و صلت داد . . »
[١] - شايد از جملهء اول ، تقديم بناء اصلى خانه بر زمان ابراهيم نيز استشعار گردد چنان كه روايت منقول از ابن عباس بر اين تقدم ، صراحت داشت . فاضل مقداد چنين افاده كرده است : « مجاهد گفته : كه نخستين به اين خانه ، ابراهيم بوده و به اين استناد حسين گفته : ابراهيم نخستين كسى است كه حج گزارده ليكن اين دو گفته ضعيف مىباشد و حق اينست كه خانه پيش از زمان ابراهيم ساخته شده و محل عبادت بوده چنان كه در رواياتى نيز وارد شده است » آنگاه چند روايت بدين مفاد نقل كرده است .