ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ١٨٥ - روزه ماه رمضان - روزه در جاهليت و در اديان و ملل ديگر - چگونگى روزه در اسلام - حكم روزه در سفر و منشا اختلاف در رخصت و عزيمت بودن آن - آيات مربوط به روزه در اسلام - قول به اينكه هر كس اول ماه را حاضر باشد روزه تا آخر ماه بر او واجب مىشود هر چند در بين ، مسافر شود - احكامى مربوط به روزه - اعتكاف - نماز عيد - زكات فكر

در بارهء حكم چهارم و پنجم هم بطور اجمال بايد دانسته شود كه عرب را بر اعتكافى ، بمعنى عام ، عادت بوده كه شارع اسلام اصل آن را امضاء كرده و در شرائط و حدود و قيود و مكان و زمان ( و سائر جهات خارجى از ذات اعتكاف ) دخل و تصرف به جا آورده است .
عكوف در اصل لغت بمعنى درنگ و توقف طولانى است در كارى چنان كه در مواضعى در قرآن مجيد به همين معنى آمده مانند آيهء ١١٦ از سورهء البقره * ( وَعَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَالْعاكِفِينَ . . ) * و مانند آيهء ١٣٤ از سورهء الاعراف * ( وَجاوَزْنا بِبَنِي إِسْرائِيلَ الْبَحْرَ فَأَتَوْا عَلى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ . . ) * و مانند آيهء ٥٣ از سورهء ٢١ ( الانبياء ) * ( إِذْ قالَ لأَبِيه وَقَوْمِه ما هذِه التَّماثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَها عاكِفُونَ ) * و در شرع مقدس اسلام منظور از آن بتعبير محقق در المعتبر « اللَّبث المتطاول للعبادة » درنگى است طولانى به قصد عبادت .
پيغمبر ( ص ) ، بنقل عامّه و خاصّه ، تا سال رحلت هميشه ده روز آخر ماه رمضان را در مسجد اعتكاف مىداشته است . [١] از جمله دلايلى كه معمول بودن اعتكاف را در زمان جاهليت مىرساند گفتهء عمر است كه بنقل محقق در المعتبر چنين گفته است : « قلت لرسول الله : انّي نذرت ان اعتكف يوما فى الجاهلية . فقال : اعتكف و صم » .
چهارم - آيهء ٤٢ از سورهء البقره * ( وَاسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ وَإِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ ) * .

[١] - « مگر يك سال كه در آن جنگ « بدر » واقع شد و در سال بعد از آن بيست روز اعتكاف داشتند : ده روز قضاى سال گذشته و ده روز اداء » ( زاد المعاد - مجلسى )