ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٠٩ - جهاد مراحل سه گانه در راه دعوت و حفظ و نشر آن - دين مقدس اسلام در آغاز دعوت - تهمتهاى مشركان بر دعوت و بر صاحب آن - مهيا شدن زمينه براى صدور حكم قتال - حكم قتال در اسلام و منظور حقيقى از آن - آياتى راجع به قتال و موارد و حدود آن - حكم قتال در ماههاى حرام - احكام ششگانه مربوط بقتال - بيان فلسفه اذن قتال در قرآن مجيد

رهسپار شدند . پيغمبر و يارانش نيز به مدينه مراجعت كردند . در بارهء اين غزوه است آيهء * ( الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّه وَالرَّسُولِ . . ) * تا . . * ( الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ . . ٣ - غزوهء بنى النّضير ( چهار ماه بعد از جنگ احد - در سال چهارم ) .
مفسران گفته‌اند سورهء « الحشر » در بارهء اين غزوه كه نتيجهء آن اخراج بنى النضير از اماكن خود بود وارد گرديده :
* ( هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ . . ٤ - غزوهء خندق يا احزاب به گفتهء يعقوبى پنجاه و پنج ماه از هجرت گذشته و به منقول از مجمع البيان و به گفتهء ابو الفتوح ، در تفسير سورهء آل عمران ، در شوال سال چهارم از هجرت و به گفتهء همو ( در تفسير سورهء الاحزاب ) و غير او « در ماه شوال سنهء خمس من الهجرة » بوده است .
از جمله آيات مربوط به اين غزوه ، آيهء ٩ از سورهء الاحزاب * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ الله عَلَيْكُمْ إِذْ جاءَتْكُمْ جُنُودٌ فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً وَجُنُوداً لَمْ تَرَوْها . . ) * الآيات مىباشد .
٥ - غزوهء بنى قريظه بعد از ختم جنگ خندق و گريختن قريش ، پيغمبر ( ص ) به على عليه السلام چنين فرموده است « قدّم راية المهاجرين إلى بنى قريظة » آنگاه گفته است : « عزمت عليكم ان تصلَّوا العصر الَّا فى بنى قريظة » و خود بر حمار سوار و بسوى بنى قريظه رهسپار گشته است . اين جنگ نيز در سال پنج از هجرت بوده است .
ابو الفتوح در تفسير سورهء آل عمران آن را در شوال سال چهارم دانسته و در