ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٤٩٠ - پديد آمدن عنوان &#١٧١ فقاهت &#١٨٧ و معروف شدن كسانى در عهد صحابه بدين عنوان - مدارك فقهى در عهد صحابه - فقهاء زمان خلفاء - استعمال كلمه &#١٧١ اجتهاد &#١٨٧ در عهد صحابه بمعنى استنباط احكام - مراجع فتوى در مدينه - مقام سلمان فارسى در علم فقه - مقام فقهى أبو رافع

ادرك العلم الاوّل و الآخر و هو لا ينزح [١] » و نيز از آن حضرت اين روايت است : « انّ سلمان بحر لا ينزف [٢] » سيّد بحر العلوم در رجال خود چنين افاده كرده : « از فضل بن شاذان حكايت شده كه او مىگفته است : « ما نشأ فى الاسلام رجل من كافّة النّاس افقه من سلمان الفارسي » و همو از كتاب « معالم العلماء » ابن شهرآشوب نقل كرده كه در آنجا اين مفاد آورده شده « پس از جمع قرآن كه به وسيلهء على عليه السّلام انجام يافته نخستين كسى كه در اسلام تصنيف كرده سلمان پارسى بوده است . » دانشمند معاصر مرحوم شيخ عبد الله ممقانى در رجال خود در طىّ ترجمهء سلمان چنين افاده كرده است : « حال او در علوّ شأن و جلالت قدر و بزرگى منزلت و بلندى مرتبت و وفور علم و تقوى و زهد و عقل از آن مشهورتر است كه به تحرير نياز افتد يا به تقرير انضباط يابد چگونه چنين نباشد و حال اين كه قاطبهء اهل اسلام را بر علوّ شأن او اتفاقست . .
بلكه محى الدين به استناد حديث نبوى « سلمان منّا أهل البيت » او را معصوم دانسته . .
استيفاء آن چه در حقّ سليمان وارد شده به تدوين كتابى مستقل نياز دارد و اگر نه آن بود كه ما متعهد شده و بر خود لازم ساخته‌ايم آن چه را در كتب رجال مىباشد استيفاء كنيم

[١] - رجال ممقانى .
[٢] - فوائد رجاليه سيّد بحر العلوم . ابو نعيم در طى روايتى از على ( ع ) كه به آن حضرت گفته شده است : « حدّثنا عن اصحابك » چنين آورده است : « قال عن أيّ اصحابى ؟ » قالوا : عن اصحاب محمّد ( ص ) . قال : كلّ اصحاب محمّد ( ص ) اصحابى فعن أيّهم ؟ قالوا : عن الَّذين رأيناك تلطفهم بذكرك و الصّلاة عليهم دون القوم . حدّثنا عن سلمان . قال : من لكم به مثل لقمان الحكيم ؟ ذاك امرؤ منّا و إلينا اهل البيت . ادرك العلم الاول و العلم الآخر و قرء الكتاب الاوّل و الكتاب الآخر . بحر لا ينزف » .