كنوز المعزمين - ابن سينا - الصفحة ٥٧ - اوفاق و الواح اعداد
پر كردن لوح عبارتست از نوشتن عدد مفروض در خانههاى شكل بطريقى كه از هر طرف طولى و عرضى و قطرى حساب كنى وفق دهد و حاصل آن برابر باشد.- و براى اين كار قواعد فنّى دقيق داريم.- مثلا در پر كردن مثلّث قاعده اين است كه زكاة مثلّث يعنى ١٢ را از عدد مفروض تفريق و باقى را بر ضلع مثلّث يعنى ٣ تقسيم كنى، پس خارج قسمت را عينا در خانه اوّل بنويسى و در خانههاى بعد بترتيب يكى يكى اضافه كنى تا ٩ خانه پرداخته شود.
هر گاه در تقسيم، باقى مانده داشته باشى، اگر باقى يكى باشد آن را در خانه هفتم بياورى يعنى در اين خانه نسبت بخانه ششم دو عدد علاوه كنى- و هر گاه باقى مانده دو تا باشد در خانه پنجم يكى بر عدد طبيعى بيفزايى يعنى نسبت بخانه چهارم دو عدد علاوه كنى.
بعضى كسر ٢ را هم در خانه هفتم ميآورند باين طريق كه در اين خانه نسبت بخانه ششم سه عدد مىافزايند.
در خصوص مثلّث ذو الاربعة يعنى شكل سه اندر سه چهار ضلعى نكتهايست كه بعض اضلاعش در بعض احوال وفق نمىدهد و شرح آن مناسب اين مقدّمه نيست.
در شكل مربّع هم قاعده اين است كه زكاة ٣٠ را از عدد مفروض تفريق و باقى را بر ضلع مربّع يعنى ٤ قسمت كنى و خارج قسمت را در خانه اول بنويسى و همچنان يكى يكى در خانههاى بعد علاوه كنى- و اگر كسر باقى مانده داشته باشى، يكى را در خانه ١٣ بياورى و آن را نسبت بخانه ١٢ دو تا علاوه كنى- و كسر دو را در خانه ٩ هم يكى بر عدد طبيعى بيفزايى كه اين خانه از خانه هشتم دو عدد علاوه داشته باشد- و كسر سه را در