كنوز المعزمين - ابن سينا - الصفحة ٤٤ - قاعده تقسيم حروف بعناصر و طبايع اربعه

حروف دايره ارغى:

[ا ر غ ى ب ز ف ت س ق ث ش ك ج‌]- [ص ل ح ض م خ ط ن د ظ و ذ ع ه] چهارده حرف اوّل را اساس، و چهارده حرف دوم را نظيره گويند- و ساختن جمل از اين حروف (اجذش ظقن ... الخ- ارغى بزف ... الخ) واضح است و بشرح احتياج ندارد.

قاعده تقسيم حروف بعناصر و طبايع اربعه‌

براى تقسيم حروف بعناصر و طبايع اربعه در دايره اجهب همان قاعده معمول است كه در ابتث و ابجد و ساير دواير بدان عمل مى‌كنند- يعنى حروف: ا ج ه ب و ز ر د ... الخ را از اوّل اساس تا آخر نظيره چهار بچهار طرح كرده هفت حرف اوّل را از عناصر بآتش كه برترين آنهاست، و از طبايع بحرارت كه بالاترين قواى فاعله است تخصيص مى‌دهند- و هفت حرف دوم را بعنصر باد و طبيعت يبوست، و سوم را بآب و رطوبت، و چهارم را بخاك و برودت منسوب مى‌كنند [٧ ٤: ٢٨]- و اين حساب چنين نتيجه ميدهد:

١- حروف آتشى حارّ: ا و ى ل م ن ع ٢- «هوائى يابس: ج ز ك س ف ت ح ٣- «مائى رطب: ه ر ش ث ذ ص ط ٤- «ارضى بارد: ب د خ ظ غ ض ق اينكه گفتيم عقيده مشهور بود كه صاحب كتاب ما همان را پذيرفته‌