كنوز المعزمين - ابن سينا - الصفحة ٤٣ - دايره اجذش و ارغى

حروف نظيره: ث ظ م ف ذ غ ن ت ص ض ع ح ط ق از اين حروف هفت جمله تشكيل مى‌شود كه آن را دايره اجهب و دايره اجهبى مى‌گويند:

اجهب، و زرد، يكشخ، لسثظ، مفذغ، نتصض، عحطق.

پس حرف (ث) در اين دايره نظيره الف است، و حرف (ظ) نظيره (ج)، و (م) نظيره (ه)، (ف) نظيره (ب)- و بر اين قياس باقى چهارده حرف سطر دوم نظيره حروف اساس باشد.

چون دايره اجهب معلوم شد تقسيم حروف بعناصر و طبايع اربعه‌ [١] و كواكب سبعه سيّاره و بروج اثنا عشر و ديگر تقسيمات با قواعدى كه در دست داريم آسان گردد و تفصيل آن را بزودى خواهيم گفت.

دايره اجذش و ارغى‌

حروف اين دو دايره نيز از دو سطر اساس و نظيره تشكيل شود هر سطر داراى چهارده حرف.

حروف اساس دايره اجذش:

ا ج ذ ش ظ ق ن ب ح ر ض ع ك و حروف نظيره:

ت خ ف ص غ ل ه ث د س ط ز م ى‌

[١] - مقصود طبايع چهارگانه است بعقيده اطبّا و حكماى قديم يعنى دو قوّه فاعله (حرارت و برودت) و دو قوّه منفعله (رطوبت و يبوست)- در محل ديگر باز هم گفته‌ايم (حواشى ص ٣٢) كه مقصود قدما از رطوبت و يبوست نه ترى و خشكى ظاهرى است كه با دست بسوده شود بلكه مراد از رطوبت سهولت تشكّل، و يبوست دير پذيرندگى شكل است- و بدين سبب هوا را رطب ميگويند كه بصورت هر بعد و حجمى زود متشكل ميگردد.