كنوز المعزمين - ابن سينا - الصفحة ٧٢ - عزيمه و معزّم
ضبط شده، و عزائم بطورى كه گفتيم مشتمل بر عبارات تاكيد و الحاح و قسم است.
ديگر معنى اراده مؤكّد و قوّت عزم كه بر سبيل اشتراك معنوى وجه جامع ما بين همه معانى عزم و عزيمت است و بدين سبب همين معنى را در اوّل اين مبحث ذكر كرديم.
بنظر نگارنده اين وجه بهترين وجوه تسميه و مناسبترين معانى حقيقى لغوى با معنى مجازى اصطلاحى است- زيرا كه ظهور اعمال غريبه از انسان بطور كلّى كه بعقيده من شامل كرامات و خرق عادات و استجابت دعوات اولياء و بندگان خاصّ علّام العيوب نيز ميشود، همگى بسته بعزيمت يعنى عزم قوى و اراده مؤكّد است، و بدون نيروى همّت و خلوص نيّت و قوّت اراده و اعتقاد جازم و توجّه كامل بمقصود و انصراف از شواغل خارجى كه از مجموع اين احوال در لسان شريعت مطهّره بكلمه جامع مختصر ايمان و همچنين بلفظ نيت و حضور قلب و امثال آن و در اصطلاح و عرفاى بزرگ بلفظ همت تعبير شده و ركن اساسى در شرايط اجابت دعوات و ظهور كرامات بحساب آمده است، صدور آن افعال از هيچ كس ميسّر نمىشود.
امام فخر الدّين رازى در كتاب جامع العلوم بطور سؤال و جواب مىنويسد:
«س: چرا اين علم را عزيمت خوانند- ج: عزيمت نيّت است و روح اين علم تقويت نيّت است و اخلاص همّت و گفتهاند عزمت عليك اى اوجبت عليك- س: چه فرقست ميان افسونخوانى و تعزيم و تنجيم