و شرح داده است.- امّا بعضى معتقدند كه در اين تقسيم بايد عمل منجّمان را در تقسيم بروج بچهار مثلّثه عناصر [١] پيروى كرد، باين معنى كه عناصر را بطريق قرينه بندى يكى از بالا و يكى از پايين رعايت كنند و هفت حرف اوّل را بعنصر نار و هفت حرف دوم را بقرينه مقابلش عنصر خاك، و سوم را بباد و چهارم را بآب دهند.- اين تقسيم خاصّه با تعبيرى كه رفت هم خالى از لطف نباشد.

و نيز عقيده بعضى اين است كه طبايع مفرده يعنى حرارت تنها، يا برودت تنها را نبايد ملاحظه كرد بلكه رعايت طبايع مركّبه يعنى تركيب قواى فاعله (حرارت و برودت) با قواى منفعله (يبوست و رطوبت) لازم است.- مثلا حروف مزبور را كه مأخوذ از دايره اجهب بود چنين تقسيم مى‌كنند.

ا و ى ل م ن ع [حروف نارى حارّ يا بس‌]- ج ز ك س ف ت ح [هوائى حارّ رطب‌]- ه ر ش ث ذ ص ط [مائى بار در طب‌]- ب د خ ظ غ ض ق [ارضى بارد يابس‌]. و بر اين قياس در دايره اهطم مى‌گويند.

ا ه ط م ف ش ذ [آتشى گرم خشك‌]- ب و ى ن ص ت ض [بادى گرم‌تر]

[١] - دوازده برج را بترتيب حمل و ثور و جوزا .. الخ بچهار چهار طرح كنند- بخش اوّل را كه سه برج ميشود بعنصر نار نسبت دهند و آن را مثلثه آتشى گويند [حمل و اسد و قوس‌]- آنگاه از برج دوم گيرند و چهار چهار طرح كنند و بخاك نسبت دهند و مثلثه خاكى گويند [ثور و سنبله و جدى‌]- پس از برج سوم گيرند و همچنان طرح كرده حاصل را مثلثه بادى نام دهند [جوزا و ميزان و دلو]- سپس از برج چهارم يعنى سرطان گيرند و حاصل را بعنصر آب منسوب كنند و مثلثه آبى نامند [سرطان و عقرب و حوت‌].