قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٩ - ابو سعد محمد بن محمد غانمى

ندارد بسنده كن‌] [١] از وى پرسيدند كى شكل مخروط از چه حاصل ميشود، گفت نزد اقليدس‌ [٢] از مثلّثى قائم الزاويه، هر گاه كى يكى از دو ضلع او كى محيطاند بزاويه قائمه اثبات كرده شود و سطح مثلث را بگردانند تا بموضعى كى ابتداء حركت از آن موضع بوده است باز گردد، هرآينه سطح آن مثلث در آن حركت دورى جسمى مخروطى را مرسوم گرداند، و نزد ابولونيوس‌ [٣] از دائره در سطحى و نقطه در بالاى آن سطح، وقتى كى ميان آن نقطه و محيط آن دائره خطى مستقيم را قائم كنند و آن خط را بر محيط آن دائره ادارت كنند بشرط آنكه نقطه ثابت باشد تا بوقتى كى خط بذان موضع كى ابتداء حركت از آن موضع بوده است باز گردد، شكل مخروطى بحصول پيوندد. و السلام».

چند تن از رجال قرن چهارم و پنجم و ششم به نسبت غانمى معروف بوده‌اند از جمله: ابو العباس غانمى وزير شمس المعالى ابو الحسن قابوس بن وشمگير زيارى (٣٦٦- ٤٠٣ هجرى) كه آن امير وى را هنگام شورش مردم بهمدستى و يارمندى با شورشيان متهم كرد و بكشت‌ [٤]؛ ديگر ابو سعد غانمى شاعر [٥]؛ ديگر اديب محمد بن غانم غانمى و فرزند وى محاسن‌

[١] - جزء بين دو قلاب در ترجمه فارسى مذكور نيست و ترجمه راقم اين سطور است.

[٢] - اقليدس مهندس (بقول ابن العبرى در مختصر الدول چاپ بيروت ص ٦٣: بخار) يونانى معاصر بطلميوس اول (٣٠٦- ٢٨٣ ق م).

[٣] - اپولونيوس برغه‌( Perga )مهندس و منجم معروف يونانى اسكندرانى كه در اواخر قرن سوم پيش از ميلاد ميزيست صاحب رساله در مخروطات. رش: لغت‌نامه دهخدا، ذيل ابلونيوس؛ دكتر محمد معين، بليناس حكيم: مجله دانش سال اول شماره ٩- ١١ ص ٥٤٠.

[٤] - رش: ياقوت، معجم الادباء ج ٦ ص ١٥١.

[٥] - رش: ابو ريحان بيرونى، كتاب الجماهر فى معرفة الجواهر ص ١٦٧.