قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٤٧ - ٤- كتابهاى علمى و فنى بزبان فارسى
سفرنامه حكيم ابو معين حميد الدين ناصر بن خسرو بن حارث قباديانى مروزى يمغانى (متوفى ظاهرا در ٤٨١ هجرى) كه يادداشتهاى سفر هفت ساله اوست از خراسان بمغرب [١].
بستان العقول تصنيف (مفقود) ناصر خسرو [٢].
كتاب مصباح تصنيف ناصر خسرو [٣].
(متوفى پيش از سال ٣٨٣ هجرى كه سال مرگ ابو بكر خوارزمى مرثيهگوى اوست) (رش: لباب الالباب ج ٢ ص ١٨- ١٩؛ استاد عباس اقبال، حواشى حدائق السحر فى دقائق الشعر ص ١٤٥؛ مجله شرق دوره اول ص ٤٥٩) در توحيد از نوع دوم است اين اشعار از حيث ادبى و تاريخ افكار فلسفى در ايران و تأثير در رواج و انتشار نثر فلسفى فارسى مهم شمرده ميشود.
[١] - سفر حكيم ناصر در ششم جمادى الآخرة سال ٤٣٧ شروع شده و در بيست و ششم جمادى الآخرة ٤٤٤ هجرى پايان يافته است، ولى تاريخ تحرير نهايى سفرنامه بدرستى معلوم نيست. اگر جمله دعائيه «رحمة اللّه عليه» درباره سلطان طغرل از مؤلف باشد سفرنامه قبل از سال ٤٥٥ (سال مرگ سلطان طغرل) تأليف نشده و در اين صورت تاريخ تأليف بستان العقول و جميع كتبى كه قبل از زاد المسافرين (٤٥٣ هجرى) تأليف كرده بر تاريخ تحرير سفرنامه نهايى مقدم است. سفرنامه تا كنون دو بار بچاپ رسيده و بهترين آن طبع چاپخانه شركت كاويانى است در برلين (١٣٤١ هجرى) بانضمام دو مثنوى روشنائىنامه (ظاهرا در ٤٦٠ هجرى تأليف شده، رش: مقدمه علامه تقىزاده بر ديوان حكيم ناصر) و سعادتنامه (درباره سعادتنامه، رش:
ملك الشعراء بهار، سبكشناسى ج ٣ ص ١٨٩).
[٢] - حكيم ناصر از اين تأليف خود در زاد المسافرين (طبع چاپخانه كاويانى ص ٣٣٩) و جامع الحكمتين طبع استاد هنرى كربين و آقاى محمد معين ص ١٣٧) نام برده است.
[٣] - مؤلف از اين كتاب در خوان الاخوان (ص ٢٠ و ١١٣ و ١١٦) ياد كرده است.
آقاى هنرى كربين نوشتهاند كه اين كتاب با كتاب مفتاح يكى است. (رش: مقدمه فرانسه جامع الحكمتين ص ٣٨).