حسن حسينى جرجانى (متوفى بسال ٥٣١ هجرى) در طب كه بسال ٥٠٤ هجرى آن را بنام قطب الدين محمد بن انوشتگين (٤٩٠- ٥٢٢ هجرى) مؤسس دولت خوارزمشاهى تأليف كرده است‌ [١].

چنانكه گفتيم آنچه از تأليفات علمى و فنى بزبان فارسى بما رسيده در برابر آنچه از نيروى فكرى و عقلى و ذوقى دانشمندان ايران بمنصه ظهور و بروز آمده و بر اثر حوادث گوناگون و وقايع ناگوار از ميان رفته بغايت اندك است ولى با كمال تأسف بايد بگوئيم كه از همين جزو قليل باقى مانده نيز قسمت اعظمش تا كنون بطبع نرسيده است و مورد تحقيق و مطالعه فارسى زبانان واقع نشده است.

باين نكته نيز بايد توجه داشت كه مناظرات و منافسات دانشمندان و حكيمان و پزشكان و اصحاب فكر و قلم بزبان فارسى در مسائل علمى و فلسفى و اخلاقى و فنى در پيشگاه شاهان و مجالس اميران و اركان دولتهاى ايرانى و مكاتبات علما و افاضل با يكديگر و درسهاى استادان‌

[١] - مؤلف كتاب خفّى علائى را كه ملخص ذخيره خوارزمشاهى است بنام علاء الدوله اتسز خوارزمشاه در بين سالهاى ٥٢١ (سال جلوس اتسز) و ٥٣١ هجرى (سال وفات مؤلف) تاليف كرده و كتاب اغراض الطب يا الاغراض الطبية و المباحث العلائية را كه ملخص كتاب ذخيره خوارزمشاهى است پس از تأليف كتاب خفّى بنام علاء الدوله ابو المظفر اتسز بن خوارزمشاه (٥٢١- ٥٥١ هجرى) بخواهش مجد الدين ابو محمد صاحب بن محمد بخارى وزير اتسز ساخته است. كتاب يادگار نيز كه مختصرى است در طب از هموست. رش: علامه قزوينى، حواشى چهار مقاله نظامى عروضى ص ٢٣٣ و ص ٣٣٧- ٢٣٨.