قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٤٩ - ٤- كتابهاى علمى و فنى بزبان فارسى

كتاب (مفقود) غرائب الحساب و عجائب الحسّاب تصنيف ناصر خسرو [١] بر طريق سؤال و جواب مشتمل بر دويست مسأله حسابى و باز نمودن طريق استخراج آن و برهان بر صحت آن.

كتاب دليل المتحيرين تصنيف ناصر خسرو [٢].

كتاب جامع الحكمتين تصنيف ناصر خسرو (مؤلّف بسال ٤٦٢ هجرى) كه آن را جهت امير بدخشان عين الدوله ابو المعالى على بن اسد بن حارث ساخته است در شرح قصيده ابو الهيثم احمد بن حسن جوزجانى كه امير مذكور نزديك وى فرستاده و حلّ سؤالات آن را خواسته بود [٣].

روشنائى نامه نثر تصنيف ناصر خسرو. اين كتاب بعنوان شش فصل نيز خوانده ميشود [٤].

[١] - رش: جامع الحكمتين ص ٣٠٧. هر چند مؤلف اشاره بفارسى بودن اين تصنيف خود نكرده ولى باتكاء قراين گويا اين كتاب نيز بفارسى بوده است.

[٢] - اين كتاب در بيان الاديان از مؤلفات ناصر خسرو شمرده شده است. تأليفات ديگرى مانند اكسير اعظم در منطق و فلسفه و قانون اعظم در علوم خفيه و المستوفى در فقه و رساله در علم يونان و دستور اعظم و كنز الحقائق و تفسير قرآن بر طبق عقايد اسماعيليان و كتابى در سحريات بحكيم ناصر خسرو نسبت داده‌اند ولى «حقيقت وجود اين كتب مجهول و بلكه مشكوك است» (رش: مقدمه ديوان اشعار حكيم ناصر بقلم علامه تقى‌زاده ص س- سا)

[٣] - طبع آقاى هنرى كربين و آقاى دكتر محمد معين (گنجينه نوشته‌هاى ايرانى شماره (٢) ؛ مقاله استاد مينوى: مجله يادگار سال دوم شماره هشتم ص ٩- ٢١ و شماره دهم ص ٧٥.

[٤] - طبع و ترجمه ايوانف (انجمن اسماعيلى سلسله دوم شماره ٦، ليدن ١٩٤٩ م) نسخه خطى اين كتاب در كتابخانه اياصوفيه بشماره ١٧٧٨ بدنبال نسخه خوان الاخوان محفوظ است، رش: استاد هنرى كربين، مقدمه فرانسه جامع الحكمتين ص ٣٨.

حكيم ناصر در اين كتاب از «كتاب المفتاح و المصباح» خود نام برده (رش: مقدمه:

ص ١ و متن: ص ٢٣؛ ق ص ٤٧ ح ٣ و ص ٤٨ ح ١؛ مقدمه فرانسه مصحح جامع الحكمتين ص ٣٨ شماره ١١).