اين سه كتاب يا رساله را به ابو على منسوب دانست ... چنانكه گفتيم دانشنامه و قراضه طبيعيات و نبض از حيث صحت و اصالت كلمات و آهنگ عبارات مى‌توانند در شمار كتب دوره اول [يعنى قرن چهارم‌] قرار گيرند.».

با اين همه، قراين مذكور با شبهاتى كه پيش از اين درباره انتساب كتاب قراضه طبيعيات بشيخ رئيس ذكر كرديم قابل معارضه نيست و تعلق آن كتاب بشيخ رئيس مستبعد است و احتمال ميرود كه مؤلّف اين كتاب همان كس باشد كه ابو الحسن بيهقى در كتاب تتمه صوان الحكمه شرح حال مختصرى از وى آورده و كتابى بنام قراضه طبيعيّات از تأليفات وى شمرده است.

ابو سعد [١] محمد بن محمد غانمى‌

امام ظهير الدين ابو الحسن على بن ابو القاسم زيد بيهقى معروف بابن فندق (متوفى بسال ٥٦٥ هجرى) در تتمه صوان الحكمه‌ [٢] درباره ابو سعد محمد بن محمد غانمى شرحى نوشته كه ترجمه فارسى آن از كتاب درة الاخبار و لمعة الانوار كه ترجمه‌ايست از همان كتاب‌ [٣] در ذيل نقل ميشود:

«ابو سعيد محمّد بن محمد بن الغانمى‌ [٤] در علوم حقيقى و رياضى دستى قوى داشت‌ [٥] [كتابى تصنيف كرد و آن را قراضه طبيعيّات ناميد و او را تصانيف ديگر است و از كلمات او در حكمت اين قول است: باندك سودمند كه شرّى بدنبال‌

[١] - چنين است در اصل عربى. درة الاخبار: ابو سعيد.

[٢] - چاپ استاد مولوى محمد شفيع (لاهور ١٣٥١ هجرى) ص ١٠٤.

[٣] - ضميمه سال پنجم مجله مهر (تهران آذرماه ١٣١٨ شمسى) ص ٦٦.

[٤] - چنين است در درة الاخبار. تتمه: ابو سعد محمد بن محمد الغانمى.

[٥] - اين جمله در اصل عربى نيست.