١٠- اختلاف اصطلاحات علمى اين كتاب با دانشنامه علائى، مثلا در باب چهاردهم از فصل چهارم در مبحث رعد (در علم طبيعى دانشنامه ص ٧٢ س ٩ و ص ٧٣ س ٢: تندر) و برق (ايضا ص ٧٣ س ١: آذرخش) و برد (ايضا ص ٦٧ س ٦: ژاله) (در اين جا اختلافى نيز در وصف و بيان و تعليل اين آثار در دو تأليف موجود است) و همچنين در باب دهم از فصل سوم، در مبحث گداختن زر: امتزاج اتحاد (ابن سينا، مقاله فى الهند با: تركيب امتزاج) و امتزاج تجاور (ايضا: تركيب تجاور) و نيز در باب دوم از فصل چهارم در مسأله هباء (در علم طبيعى دانشنامه ص ٦٩: ذرّه).

البته در برابر اين شبهات قرائنى نيز وجود دارد كه انتساب كتاب قراضه طبيعيّات را بشيخ رئيس تأييد مى‌كند:

١- در نسخه‌هاى موجود تأليف آن را بوى نسبت داده‌اند.

٢- اوصاف اميرى كه فرمان تأليف كتاب را بمؤلّف داده است با صفات امير علاء الدوله ابو جعفر محمد بن دشمنزيار كاكويه اصولا مشابهت دارد.

٣- توجه مؤلّف كه تصنيفى بديع بوجود آورد و از آنچه در ساير كتب آمده در كتاب خود نياورد نمودار اين معنى است كه وى مردى پر مايه و در كار خود مبتكر بوده و چنانكه ميدانيم شيخ رئيس نيز باين امر احيانا، بتصريح خود، توجّه و عنايتى داشته است.

٤- مرحوم ملك الشعراء بهار در كتاب دلپذير و ممتّع خود بنام سبك‌شناسى (ج ٢ ص ٣٥ و بعد) نوشته است: «مقالات و رسالاتى [بفارسى‌] بابن سينا نسبت داده‌اند كه هيچ كدام مسلم نيست كه بقلم او نوشته شده باشد مگر دانشنامه علائى و قراضه طبيعيات و رساله نبض كه شايد بتوان‌