قراضه طبيعيات - ابن سينا - الصفحة ٢١ - ٤- كتابهاى علمى و فنى بزبان فارسى
ترقى روز افزون و اشاعه زبان فارسى را فراهم آورد.
دربار صفاريان خاصّه در زمان دو تن از اميران آن سلسله مجمع فضلا و علما و شعرا بود:
يكى امير ابو جعفر احمد بن محمد بن خلف بن ليث صفارى كه مادرش بانو دختر محمد بن عمرو بن ليث بود و بدين سبب بابن بانويه معروف شد. وى در محرم ٣١١ هجرى بامارت برگزيده شد و تا ٣٥٢ در سيستان امير بود. ابو جعفر اميرى مدبّر و فاضل و حكيم مشرب بود و جماعتى از علما و حكما و ادبا از اطراف روى بدربار او كردند رودكى در قصيده زيباى خود [١] كه مجلس امير نصر بن احمد سامانى را وصف كرده، ادب دوستى و دانشپرورى و علم و فضل و سيرتهاى نيكوى امير ابو جعفر را ببهترين بيانى ستوده است [٢].
ديگر فرزند او امير ابو احمد ولى الدوله خلف بن احمد صفّارى كه پس
از لغت پهلوى بفارسى بفرمان امير ابو محمد نوح بن نصر سامانى (٣٣١- ٣٤٣ هجرى) (در مقدمه سندبادنامه بهاء الدين محمد بن على ظهيرى سمرقندى ص ٢٥ نوح بن منصور ضبط شده و آن ظاهرا خطاست) بهمت خواجه عميد ابو الفوارس فناروزى (در بعض نسخ قناوزى- شايد قنارزى؟) در سال ٣٣٩ هجرى (رش: حواشى علامه قزوينى بر چهار مقاله نظامى عروضى ص ١٧٦ با توجه باختلاف آن با مقدمه ظهيرى سمرقندى) و ترجمه تاريخ الامم و الملوك محمد بن جرير طبرى بسال ٣٥٢ هجرى از ابو على محمد بن محمد بن عبيد اللّه بلعمى دستور امير سديد ابو صالح منصور بن نوح.
[١] - مادر مى را بكرد بايد قربان ...
[٢] - نيز رش: تاريخ سيستان ص ٣١٠ و ص ٣١٤- ٣١٥ و ٣١٦- ٣٢٤؛ ابو حيّان توحيدى، كتاب الامتاع و المؤانسة ج ٢ ص ٤٨ ... ياقوت، معجم البلدان ج ٣ ص ٤٥٧؛ نامه دانشوران ج ٢ ص ٧٢٤.