حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٢ - از آيات ذيل مفعول مطلق را استخراج كن و نوع آنرا بيان نما

٤- مفعول به عبارت است از اسمى كه فعل فاعل بر آن واقع شود مانند: ضربت زيدا

٥- و امّا استخراج مفعول مطلق از آيات مذكور و بيان نوع آن:

الف: كلمه « تبتيلا » مفعول مطلق تأكيدى است.

ب: كلمه « اخذا » مفعول مطلق نوعى است.

ج: كلمه « ثمانين جلدا» مفعول مطلق عددى است.

د: كلمه « نشرا » مفعول مطلق تأكيدى است.

ه: كلمه « جزاء » مفعول مطلق نوعى است.

و: كلمه « كدحا » مفعول مطلق تأكيدى است.

ز: كلمه « كيدا » در هردو مورد مفعول مطلق تأكيدى است.

ح: كلمه « اىّ منقلب» مفعول مطلق نوعى است.

٦- امّا تعيين عامل مفعول مطلق در امثله مذكور:

الف: كلمه « عفوا » عاملش محذوف بوده و تقدير چنين است: عفوت عفوا

ب: كلمه « حجّا مبرورا» عاملش محذوف است و تقدير چنين است: حججت حجّا مبرورا

ج: كلمه « صبرا » عاملش محذوف است و تقدير چنين است: صبرت صبرا على الشدائد

د: كلمه « قدوما » عاملش محذوف است و تقدير چنين است: قدمت قدوما

ه: كلمه « سمعا » عاملش « سمعت » و « طوعا » طعت مى‌باشد كه حذف شده‌اند.

و: كلمه « عجبا » عاملش « عجبت » مى‌باشد كه محذوف است‌

٧- امّا جواب از سؤال هفتم:

١- سرت سير العقلاء

٢- وقفت وقفتين‌

٣- سعيت بعض السعى‌

٤- انذرتك ثلاثا