حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧ - آيا خبر اين افعال(افعال ناقصه) بر اين افعال مقدم مىشود؟ آنرا با چند مثال تشريح نمائيد

ج: مصليّا بات حسن‌

د: ما فتئ كريما عمرو

ه: واقفا ما زال خليل‌

١١- آيات مباركه ذيل را تركيب كرده و اعراب كلمات آنها را بيان كنيد:

الف: قالوا لم نك من المصلين‌ ( سوره مدثر آيه ٤٣)

ب: الى اللّه تصير الامور ( سوره شورى آيه ٥٣)

ج: و اوصانى بالصّلوة و الزّكود ما دمت حيّا ( سوره مريم آيه ٣١)

جواب‌

١- حروف مشبهة بالفعل شش تا بوده به اين شرح:

انّ مانند: انّ الدّين عند اللّه الاسلام‌

انّ مانند: و من آياته انّك ترى الارض خاشعة

كانّ مانند: كانّ امور الناس بعدك ضمّنت ...

لكنّ مانند: و لكنّى رسول من ربّ العالمين‌

لعلّ مانند: لعلّكم تشكرون‌

ليت مانند: فياليت الشباب يعود

٢- حكم خبر اين حروف از حيث مفرد بودن و جمله آمدن، تعريف و تنكير حكم خبر مبتداء را دارد

٣- زمانى كه خبر اين حروف ظرف باشد بر اسم آنها مقدّم مى‌شود و علّت آن اين است كه در ظروف توسّع مى‌باشد

٤- افعال ناقصه رفع به اسم و نصب به خبر مى‌دهند مانند: كان زيد قائما

٥- بلى جايز است خبر « كان » و نظائر آن براسم آنها مقدم شود چنانچه مى‌گوئى: كان قائما زيد و صار مريضا عمرو و ليس جاهلا بكر

٦- اين افعال بر سه قسمند:

الف: آنكه به اتفاق ادباء خبرشان بر خود افعال نيز جايز است مقدم شود و آنها