حل المسائل الهداية في النحو - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠٦ - در جملات ذيل افعال ناقصه و دو معمول آنها را پيدا و مشخص كنيد

زمانى كه امير نشسته است من مى‌ايستم.

٢- معناى ليس، ليس دلالت مى‌كند بر نفى معناى جمله در زمان حال مانند: ليس زيد قائما يعنى زيد الآن ايستاده نيست.

٣- افعال مقاربه، افعالى هستند كه وضع شده‌اند تا دلالت كنند بر نزديك بودن خبرشان براى فاعلشان مانند: كاد زيد يقوم (نزديك شد زيد بايستد).

٤- افعال مقاربه بر سه قسم مى‌باشند:

اوّل: آنچه براى رجاء و اميدوارى است و آن عسى مى‌باشد مانند: عسى زيدان يخرج (اميد است زيد بيرون رود).

دوّم: آنچه براى حصول مى‌آيد و آن كاد مى‌باشد مانند: كاد زيد يجلس (نزديك شد بنشيند)

سوّم: آنچه براى شروع در فعل مى‌آيد و آنها عبارتند از: طفق و انشاء و جعل، كرب و اخذ و اوشك مانند: طفق زيد يكتب (زيد شروع كرد بنويسد)

٥- از ميان افعال مقاربه « عسى » و « كاد » و « اوشك » خبرشان گاهى با « ان » و زمانى بدون « ان » استعمال مى‌شود

٦- اخبار افعال مقاربه جمله‌اى بوده كه با فعل مضارع ابتداء مى‌شود بنابراين افعال از نوع جمله فعليه مى‌باشد.

٧- و امّا پيدا كردن افعال ناقصه و دو معمول آنها در جملات ياد شده:

الف: « ما زالت» از افعال ناقصه بوده و « تلك » اسمش و در « دعواهم » خبرش مى‌باشد.

ب: « تكون » از افعال ناقصه بوده و ضمير مستتر در آن اسمش و « من الجاهلين» خبرش مى‌باشد.

ج: « ما دمتم» از افعال ناقصه بوده و ضمير جمع اسمش و « حرما » خبر آن مى‌باشد.

د: « تكون » از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش و « حرضا » خبر آن‌